Öğrenci Devamsızlık Süreleri (İlkokul-Ortaokul-Lise-Üniversite)

Öğrenci devamsızlık süreleri yönetmelikte düzenlenmiştir. Bu süreler özürlü ve özürsüz olarak ikiye ayrılır. Bu sürelerden daha fazla devamsızlık yapılması durumunda okuldan ilişiğiniz kesilir. Örneğin MEB’in hazırladığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde tüm öğrenci, öğretmen ve veli hakları detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmeliğin 3. kısım 2. bölümü geç gelme, devamsızlık ve ilişik kesme ile ilgilidir.

Madde 35’e göre öğrenci, ilk derse belirlenen süreden daha fazla geç kaldığı her 5 seferde yarım gün devamsızlık yapmış sayılır. Bu tür durumlarda öğrenci idareye giderek geç kaldı fişi almalı ve öğretmenine teslim ederek derse girmelidir.

Madde 36’nın (b) bendine göre günlük toplam ders saatinin 2/3 kadarına ya da fazlasına girmeyen öğrenci tam gün devamsızlık yapmış sayılır.

Yönetmeliğin 36. maddesinin 5. fıkrasına göre ortaöğretim kurumlarında: Devamsızlık süresi özürsüz (raporsuz) olarak 10 gün, özürlü (raporlu) olarak 20 gün olmak üzere toplamda 30 gündür.

Eğitim süreci boyunca öğrencilerin devam durumları, akademik başarıları ve sosyal gelişimlerinin düzeyini belirleyen önemli göstergelerden bir tanesidir. Devamsızlık mevcut eğitim kurumlarının verimini etkileyen önemli bir husustur. Bu nedenle yalnızca bireysel değil aynı zamanda toplumsal bir olgudur. İlkokuldan başlayarak Üniversite eğitimi boyunca her kademede devamsızlığın farklı önemi mevcuttur. Bu nedenle devamsızlıkla ilgili yaşanan problemlerin öğrenci açısından erken tespiti ve nedenlerinin doğru şekilde değerlendirilmesi hayatidir.

İlkokul öğrencisinin yapmış olduğu devamsızlık genellikle aile içi sorunlar, sağlıksal sorunlar vb. nedenlerdir. Ortaokul öğrencisinin devamsızlık problemleri ise arkadaş çevresi gibi hususlarla ilişkilendirilebilir. Bir lise öğrencisinin devamsızlık yapmasına sebep olarak ergenlik dönemi gösterilebilirken üniversite öğrencisi içinde bireysel sorumluluk bilincinin gelişmemiş olması gösterilebilir. Öğrencilerin okula devamlılığının sağlanmasında okul yönetimi kadar ailelerde büyük sorumluluk altındadır. Kadim hukuk olarak bu yazımızda “Öğrenci devamsızlık süreleri” hakkında bilgi vereceğiz.

Öğrenci Devamsızlık Süreleri Nedir?

Eğitim süreci devamlılık isteyen, devam süresince verimliliğin artacağı bir süreçtir. Bir öğrencinin devamsızlık süresi ile verimliliği de mutlaka doğru orantılıdır. Bu nedenle eğitim süresi boyunca okula devamlılık sağlamak önem arz eder. Bu husus sadece bireysel bir problem olamayıp aynı zamanda toplumsal bir olgudur. Ancak öğrencilerin bazı zaruri durumları için sınırlı sayıda devamsızlık hakları bulunmaktadır.

Devamsızlık süresi; öğrencilerin hastalık, cenaze gibi zaruri hallerde okula gelmeyebilecekleri sınırlı süredir. Belirlenen süreler azami düzeyde olup öğrencilerin kendilerine verilen devamsızlık sürelerini en asgari düzeyde kullanmaları gerekmektedir. Öğrenci devamsızlık süreleri;

• Özürlü devamsızlık süreleri,
• Özürsüz devamsızlık süreleri şeklinde ikiye ayrılmaktadır.

Özürlü devamsızlık öğrencinin sağlık kurulundan almış olduğu bir rapor ya da veli izin dilekçesi doğrultusunda bir mazeret kapsamında okula gelmemesidir. Özürsüz devamsızlık ise; öğrencinin bir mazeret bildirmeden okula gelmemesi halidir.

Öğrenci Devamsızlık Süreleri Ne Kadardır?

Devamsızlık süreleri yukarıda da izah edildiği üzere özürlü devamsızlık ve özürsüz devamsızlık olarak ikiye ayrılmaktadır. Öğrencilerin devamsızlık sürelerine ilişkin en temel düzenleme; Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde mevcuttur. Söz konusu yönetmeliğin 35. maddesine göre, birinci ders saatinde her beş defa geç gelmek yarım gün devamsızlık olarak nitelendirilmektedir. Aynı yönetmeliğin 36. maddesine göre de; günlük toplam ders saatinin 2/3’ü ve daha fazlasına gelmeyenlerin devamsızlığı bir gün diğer devamsızlıklar ise yarım gün sayılmaktadır.

Kural olarak öğrencilerin özürsüz devamsızlık süresi; 10 gün, özürlü devamsızlık süresi ise 20 gün şeklindedir. Yönetmeliğe göre öğrencilerin toplam 30 günlük devamsızlık sürelerini aşmaları halinde ortalamaları önemsenmeksizin başarısız sayılırlar. Bazı öğrenciler için özürsüz devamsızlık süresi 10 gün olmakla beraber özürlü devamsızlık süreleri 50 gün şeklindedir. Bu öğrenciler;

• Üniversite, eğitim ve araştırma ya da tam teşekküllü devlet hastanelerinde sürekli tedavi görmek durumunda olan öğrenciler,
• Organ nakli gerektiren hastalığı olan öğrenciler,
• Tam zamanlı kaynaştırma yoluyla eğitim görmekte olan öğrenciler,
• Özel eğitim meslek lisesine kayıt yaptıranlar,
• EGM’nin yayınladığı resmi raporlara göre korunan ya da bakım altına alınan öğrenciler,
• Tutuklu öğrenciler şeklindedir.

Öğrenciler kendilerine verilen sınırlı devamsızlık süresini aştıkları takdirde; bir sonraki yıl aynı sınıfı tekrar ederler.

Üniversite Öğrencilerinin Devamsızlık Hakkı Ne Kadardır?

Üniversite öğrencileri için devamsızlık durumu daha farklı işlemektedir. Öğrenci devamsızlıkları, her üniversite için hatta her ders için bile değişiklik göstermektedir. Üniversite öğrencilerinde devamsızlık durumu derse giren öğretim üyesine göre farklılık gösterebilir. Bazı öğretim üyeleri derslerinde devamsızlığı oldukça önemser. Bazı öğretim üyeleri ise devamsızlığı göz ardı edebilir.

Örneğin Kıymetli Evrak Hukuku dersine giren öğretim üyesi %20 devam şartı ararken, Borçlar Özel Hukuku dersine giren öğretim üyesi devam şartı koşmayabilir. Üniversitelerde genellikle devamsızlık müessesesi %30 üzerinden hesaplanır. Ancak bazı üniversitelerde ya da bölümlerde devam zorunluluğu hiç bulunmamaktadır. Bu doğrultuda anlaşılmaktadır ki üniversitelerin öğrencilerin devamsızlığı konusunda tabi olduğu tek bir düzenleme mevcut değildir. Her üniversite, her ders hatta bazen her öğretim üyesi için bile değişiklik gösterebilir.

Öğrencilerin Devamsızlık Sürelerini Aşması Durumunda Dava Süreci

Milli Eğitim Bakanlığı’nın hazırlamış olduğu Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre; öğrencilerin özürlü devamsızlık süresi 10 gün iken özürsüz devamsızlık süresi 20 gün şeklindedir. Bu sınırlar azami miktar olup öğrencilerin sene boyunca belirlenen sürelerin altında devamsızlık yapmaları beklenir. Öğrencilerin devamsızlık süreleri okul yönetim kurulu tarafından takip edilir. Sınırın aşılması halinde öğrencilere belirli yaptırımlar uygulanır. Bunun temel nedeni devamsızlık sürelerinin uygulanabilirliğini, disiplini ve verimliliği sağlamaktır.

Öğrencilerin belirlenen devamsızlık sürelerini aşmaları halinde kendilerine sınıf tekrarı yaptırımı öngörülmüştür. Bu durumda öğrencinin dersleri, not ortalaması vs. dikkate alınmaksızın “Başarısız” olduğu kabul edilir. Başarısız kabul edilen öğrenci bir sonraki sınıfa geçemez, başarısız sayıldığı seneyi tekrar eder. Örneğin; bir 6. Sınıf öğrencisi sene boyunca toplamda 22 gün özürlü, 13 gün özürsüz toplamda 35 gün devamsızlık yaptıysa; sene sonunda 7. Sınıfa geçemeyecektir. Kendisinden devamsızlık sürelerine uyarak yeniden 6. Sınıfı okuması beklenir.

Nitekim öğrenci ve velilerin ilgili yönetmelik kapsamında öğrencinin devamsızlık halinin takibini yapmaları elzemdir. Çünkü öğrenci devamsızlık nedeniyle sınıfta kaldığında; bu husus haksız görünüyorsa karara itiraz etme hakkı mevcuttur. Öğrenci hakkında verilen sınıf tekrarı kararına itiraz edilebilir ve hatta dava da açılabilir. Bu durumda açılacak dava türü iptal davası olup görevli mahkeme de idare mahkemesidir. İptal davasını açma süresi, sınıfta kalma kararının tarafa bildirimini takiben 60 gün şeklindedir.

Devamsızlık Affı Ne Demektir?

Öğrencilerin eğitim süreci kapsamında devamsızlık nedeniyle sorunlar yaşamaları halinde zaman zaman af düzenlemeleri gündeme gelir. Devamsızlık affı; kendisine verilen devamsızlık sürelerini aşan öğrenciler açısından uygulanan yasal sınırlarda değişiklikler yapılması anlamına gelir. Devamsızlık affının temel amacı, ailevi sorunları, sağlık problemleri ya da psikolojik sorunlar gibi nedenlerle belirli bir dönem okula devam sağlayamamış öğrencilerin mağduriyet yaşamasının önüne geçilmesidir. Anayasamızın 42. maddesinde “Eğitim Hakkı” düzenlenmiştir. Bu hak kapsamında devamsızlık affı oldukça önem arz etmektedir.

Devamsızlık affı ile hedeflenen olağanüstü nedenlerle okula gidemeyen öğrencilerin Anayasa madde 42’de açıkça düzenlenen “Eğitim Hakkından” mahrum kalmalarını önlemektir. Devamsızlık affı her okul açısından farklı şekilde uygulanmaktadır. Bazı okullar öğrencilerin belirli sayıda devamsızlığını silme yoluna giderken bazı okullar öğrencilerin bütün devamsızlıklarını silerler. Burada amaç öğrencilerin devamsızlık yapmaya teşviki değildir. Ancak öğrencilerin mağduriyete uğramasının önüne geçilmeye çalışılmaktadır.

• Sağlık sorunları nedeniyle gidemeyen öğrencilerin 36. maddenin 5. bendinde sayılan sağlık kurumlarından alacağı sağlık raporunu okula ibraz edebilirsiniz.
• Öğrencinin özür durumu yada veli izni ile gitmeme durumunda 5 iş günü içinde veli dilekçe ile bizzat kendisi okula başvurabilir.
• Af konusuna gelecek olursak eğer: bu husus tamamen eğitim ve öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığının alacağı karara bağlıdır. Şuan için böyle bir uygulama söz konusu değildir.

Takdir ve Teşekkür Belgesi İçin Devamsızlık 

Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 10. Kısmı öğrenci davranışları ile ödül ve disipline ilişkin hükümleri içerir. 2. Bölüm öğrencilere verilen ödüllerle ilgilidir.

• Madde 159’a göre öğrenciler başarı durumlarına ve davranışlarına göre Teşekkür, Takdir, Onur Belgesi ve Üstün Başarı Belgesi alabilirler.
• Madde 160’a göre dönem ortalaması 70’in üstünde ve davranış puanı 100 olan öğrenciler içinden;

a) 70,00 – 84,99 puanı olan öğrencilere Teşekkür Belgesi

b) Puanı 85,00 ve üstü olan öğrencilere Takdir Belgesi

c) Ortaöğretimde en az 3 öğretim yılının tüm dönemlerinde takdir belgesi alan öğrencilere Üstün Başarı Belgesi verilir.

Üstün Başarı Belgesi alan öğrenciler okulun iftihar listesine eklenirler.

• Madde 162’nin 1. bendine göre öğrencilere belge verilirken; öğrencinin hem okuldaki hem de okul dışındaki genel haline, derslerdeki ve ders dışı etkinliklerdeki başarı durumuna ve davranışlarının niteliğine, arkadaşlarına örnek olup olmadığına bakılır.