İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri
İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının delil değeri Türk hukuk sisteminde elektronik deliller kapsamında değerlendirilir. İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarını, özellikle Ceza Muhakemesi Hukuku ve Hukuk Muhakemeleri Hukuku çerçevesinde mahkemelerde delil olarak kullanılabilir. Ancak, delilin hukuka uygun elde edilmesi, doğruluğunun ispat edilebilir olması ve tamlığının korunması temel şartlardır. İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının delil değeri;
- Hukuka uygun elde edilirse delil niteliği taşır.
- Ekran görüntüsü veya yazışma çıktısı mahkemeye sunulabilir.
- Delilin güvenilirliği için noter tespiti, bilirkişi raporu veya operatör kayıtlarıyla destek önemlidir.
- Hukuka aykırı elde edilen yazışmalar geçerli delil sayılmaz ve kullanılmaları yasaktır.
Teknoloji hayatımızın her alanına etki ettiği gibi hukuk alanında da pek çok gelişim ve değişime neden olmuştur. Teknolojinin ilerlemesiyle günlük hayatta sık sık kullandığımız iletişim araçları (telefon, tablet, bilgisayar vb.) günümüzde pek çok davaya konu olmaktadır. Peki, mahkemeye sunulan bu deliller hukuka uygun mudur?
Öncelikle bilinmesi gerekir ki hangi dava türü olursa olsun, sunulacak olan delilin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması zorunludur. Hukuka aykırı şekilde elde edilmiş olan deliller mahkemede haklılığı ispat açısından kullanılamayacağı gibi bu delili elde eden kişiye de cezai yaptırım uygulanabilir. İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının mahkemede delil olarak kullanılabilmesi için hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir. Örneğin internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının konuşmalarının delil olarak kullanılmak istenmesi durumunda konuşmalardaki hakaret, küfür, tehdit, aşağılama içerir mesajların delil olarak kullanılması mümkündür. Zira konuşmanın bir tarafı siz olursanız internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının kullanılması özel hayatın gizliliğini ihlali niteliğinde olmayacaktır.
Delil Nedir?
Dava konusu uyuşmazlıkta mahkemeyi iknaya yarayan ispat araçlarına delil denir. Türk Hukukunda iki tür delil bulunmaktadır. Bunlar kesin delil ile takdiri delildir.
- Kesin Delil: Kanunda özel olarak düzenlenerek koşulları ve hükümleri belirlenen ve bu koşulların mevcut olması halinde vakıanın kesin olarak ispat edilmesi sonucunu doğuran delildir. Kesin hüküm, yemin ve senet kanunda belirlenen koşulların varlığı halinde kesin delil niteliği teşkil eder.
- Takdiri Delil: Koşulları ve hükümleri özel olarak kanunda düzenlenmeyen ve vakıanın ispatını kesin olarak sağlayabilecek mahiyette olmayan delillerdir. Bu delillerde mahkeme hangi delilleri neden itibar ederek hüküm kurduğunu hukuki olarak gerekçelendirerek karar vermek zorundadır. Takdiri deliller tanık, bilirkişi, uzman görüşü, keşif ve kanunda düzenlenmemiş delillerdir.
İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Olarak Mahkemeye Sunulması
İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının delil olarak kullanılabilmesi mümkündür. Ancak bu yazışmaların mahkemeye sunulması noktasında usule uygun davranmak önemlidir. Bunun için hususun öncelikle dava dilekçesinde vakıanın ispatı için kullanılacağı şeklinde belirtilmesi gerekmektedir. Davaların dilekçeler aşaması, yazılı aşamayı oluşturmaktadır. Tarafların dilekçe vasıtasıyla şikâyetlerini, savunmalarını vs. belirttikleri aşamadır.
İddiaların kanun gereği ileri sürülebilmesi için yazılı aşama olan dilekçeler aşamasında bu hususlar belirtilmelidir. Yazılı aşamanın bitmesiyle beraber internet yazışmaları ve mesaj çıktılarına delil olarak dayanılmamışsa sonradan mahkemeye sunulmasının herhangi bir hukuki geçerliliği olmayacaktır. Bahse konu yazışma kayıtlarının usulen uygun sürede mahkemeye sunulması gerekir. Çünkü yazılı aşama sonrasında mahkemeye sunulması mümkün değildir. Bu yüzden delil olarak kullanılmayacaktır.
Son yıllarda öne sürülen hukuki nedenin ispatı açısından sıklıkla whatssapp konuşmaları, Whatsapp üzerinden yapılan yazışmalar, Fotoğraf paylaşımları, ses kayıtları gibi durumlar delil olarak kullanılmaktadır. Özellikle Whatsapp üzerinden tehdit edilme, hakarete uğrama, yine Whatsapp üzerinden yapılan tartışmalar delil olarak sunulabilmektedir. Burada bilirkişi incelemesi ile internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının gerçekliği ortaya çıkarılıp ispat aracı olarak internet yazışmaları ve mesaj çıktıları kullanılabilir.
İnternet Yazışmaları Ve Mesaj Çıktılarının Edinilme Şekli
Facebook, İnstagram, Whatsapp, Twitter, Telegram gibi uygulama içeriklerinin delil olarak kullanılması, her somut olay açısından ayrı ayrı değerlendirilir. Eğer ortada bir delil yaratma durumu söz konusu ise ve bu durum ispatlanırsa, söz konusu bu delilin hükme esas alınması mümkün olamayacaktır. Örneğin, Facebook resmi olarak konuşmaları veya IP adresini vermemektedir. Talep edilse de talebe cevap dahi verilmektedir. Burada facebook kayıtları istense bile sonuç alınamayacaktır. Fakat internet yazışmaları ve mesaj çıktıları karşı tarafın bilgisayarından veya karşı taraftan elde edilmiş olabilir. Delil olarak kullanmak isteyen kişi, söz konusu internet yazışmaları ve mesaj çıktılarını hukuka uygun şekilde elde etmiş olmalıdır. Hukuka aykırı elde edilen kayıtların davada delil olarak kullanılması mümkün değildir. Hukuka aykırı olarak elde edilen tüm delillerin davalarda delil olarak kullanılması mümkün değildir.
Hukuk düzenine uygun bir şekilde elde edilmiş ve mahkemeye sunulmuş deliller, hakim veya mahkeme heyeti tarafından dikkate alınarak karar sürecinde kullanılabilir. Bu nedenle, kişilerin ellerinde bulunan hukuka uygun olarak elde edilen internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının delil olarak sunmaları genellikle hukuka uygun bir eylemdir. Bu tür delillerin mahkemece değerlendirilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktıları Hangi Durumlarda Hukuka Uygun Delil Olarak Kabul Edilir?
Teknolojinin gelişmesiyle beraber kişilerin birbirleriyle mesajlaşması günlük hayatlarında çok önemi bir aktivite haline geldi. Artık dilediğimiz kişiyle saniyeler içinde iletişime geçebiliyoruz. Karşımızdaki kişiye çok kısa sürede ses, görüntü, video kayıtları gönderebiliyoruz.
Facebook, İnstagram, Whatsapp, Twitter, Telegram gibi uygulamalar kişilerin birbirleriyle olan iletişiminde önem taşıdığı gibi içindeki yazışmaların içerdiği potansiyel bilgiler açısından mahkemeler içinde oldukça önemlidir. Bu yazışmalarla birlikte bazı suçların veya olguların kanıtlanması artık oldukça kolay hale gelmektedir. İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının mahkemeye delil kapsamında sunulup sunulamayacağı özellikle delil bulmanın zor olduğu davalar için önemlidir. Bazı hallerde internet yazışmaları ve mesaj çıktıları özel hayatın gizliliğinin ihlaline neden olabilir. İnternet yazışmaları ve mesaj çıktıları davalarda delil kapsamında ileri sürülebilir. Ancak mahkemeye sunulmadan önce bilirkişi vasıtasıyla gerçekliğinin tespiti gerekir.
İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Olarak Kullanılabilmesinin Şartları
İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının delil olarak kullanılabilmesi için hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekmektedir. Eğer bahse konu internet yazışmaları ve mesaj çıktıları hukuka aykırı şekilde elde edilmişse diğer taraf bununla ilgili savcılığa suç duyurusunda bulunma hakkına sahiptir. Hukuka uygun olarak elde edilmiş sayılması için;
- Delili sunmak isteyen kişi, söz konusu internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının tarafı olmalı
- Yazışma bizzat kendisi tarafından kayıt altına alınmalıdır.
- Bilirkişi incelemesi ile birlikte internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının gerçek olduğundan emin olunmalıdır.
- Yazışmalar kişisel veri ihlali teşkil etmemelidir.
- Taraflar birbirlerinin yazışmalar üzerinden onur ve haysiyetini zedelememelidir.
İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının tarafı olan tüm hesap sahipleri, o yazışmadaki ifadeleri delil olarak kullanabilirler. İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının sosyal medya grubu üzerinden yapılması halinde ise o grupta bulunan tüm kişilerin, yazışmadaki ifadeleri delil olarak kullanması mümkündür. Böyle bir durumda, yazışmalar tarafların bilgisine sunulmuş olacağından, özel hayatın gizliliğine aykırılıktan bahsedilemeyecektir. Dolayısıyla, kural olarak, sosyal medya grup üyesi tarafından dava dosyasına sunulan mesajlaşma kayıtlarının, hukuka aykırı delil olduğu iddia edilemez.
İnternet Yazışmaları Ve Mesaj Çıktıları Hangi Durumlarda Hukuka Aykırı Olarak Kabul Edilir?
İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının, tarafı olunmayan bir konuşmadan elde edilmesi halinde kayıtlar, hukuka aykırı delil niteliğindedir. Bu durumda internet yazışmaları ve mesaj çıktıları 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında;
- Bilişim Sistemine Girme suçu (TCK 243)
- Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu (TCK 134)
- Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu (TCK 132)
- Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçu (TCK 133)
kapsamında ve ceza yargılamasına konu edilebilir. Bunun yanında ekran görüntüsü alınarak internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının üzerinde oynanması ve gerçek vakıanın aksine bir durumun ortaya çıkartılması da hukuka aykırı delil niteliğindedir.
İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Uygulamada Örnekleri
- WhatsApp veya SMS yazışmaları, özellikle tehdit, hakaret, aldatma veya sözleşme ihlali iddialarında sıkça delil olarak kullanılmaktadır.
- E-posta yazışmaları, ticari uyuşmazlıklarda sözleşme görüşmeleri veya bildirimlerin ispatında kullanılabilir.
- Sosyal medya paylaşımları, kişilik hakkı ihlali veya iftira gibi davalarda delil teşkil edebilir.
Hukuka Aykırı Deliller Davalarda Kullanılabilir mi?
Hukuka aykırı deliller, hakim veya mahkeme heyeti tarafından uyuşmazlığa ilişkin karar verilirken hükme esas alınmaz. İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının mahkemece delil olarak kabul edilebilmesi için hukuka uygun olarak elde edilmiş olması gerekmektedir. İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının ile hukuka uygun olarak elde edilmiş delil niteliğinde olması için delili sunmak isteyen kişinin mesajlaşmanın tarafı olması ve yazışmanın bizzat kendisi tarafından kayıt altına alınması kriterleri aranmaktadır.
Hukuka uygun elde edilen internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının dava ile ilgili mahkeme maddi vakıayı ispatlamaya elverişli olması da gerekir. Mahkeme tarafından İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının hükme esas alınabilmesi için kişinin özel hayatını ihlal edecek nitelikte olmaması gerekmektedir.
İnternet Yazışmaları Ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri Tastikleme
İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarında kolayca oynama yapılabilmektedir. Bu nedenle internet yazışmaları ve mesaj çıktıları üzerlerinde oynama yapılabildiği için tek başına hükme esas alınabilmesi için yeterli olmamakla birlikte diğer deliller ile birlikte desteklendiği takdirde delil olarak hükme esas alınabilir.
Ceza davalarında suç unsuru içeren internet yazışmaları ve mesaj çıktılarına dair sadece ekran görüntüsü varsa, mesaj silinmişse, mesajların aslı kişide bulunmuyorsa ve karakolda ya da savcılıkta mesaj tespit tutanağı tutturmamışsa sadece internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının ekran görüntüsü ispat için yeterli görülmemektedir. Hukuk davalarında da Yargıtay, ekran görüntülerine ekleme çıkarma yapılabileceği gerekçesi ile senetle ispat zorunluluğu olan davalarda delil başlangıcı olarak mesajlaşmanın kullanılabilmesi için mahkemeye sunulan ekran görüntüleri ile kişinin cep telefonundaki mesajlaşmanın ve kayıtların karşılaştırılmasını ve uyuşmasını aramaktadır.
İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının dosyaya sunulmadan önce suç içerikli bir yazışma ise savcılıkta ya da karakolda mesaj tespit tutanağı ile tespit ettirilmesi gerekir. Hukuk davalarında ise bilirkişiye telefonun tevdii edilmesi ile bilirkişi tarafından yapılacak inceleme ile mesajlaşmanın gerçekliği ve içeriğinin tespitinin sağlanması gerekir. Diğer yandan internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının noter tarafından elektronik ortamdaki verinin tespiti de istenebilmektedir. Türkiye Noterler Birliği’ne ait https://e-hizmet.tnb.org.tr/tespit/ web sayfası üzerinden İnternet yazışmaları ve mesaj çıktılarının noter tasdikli olarak tespiti sağlanabilir. Bu halde mahkemeye internet yazışmaları ve mesaj çıktılarının sunulması delilin ispat mahiyeti açısından daha etkili olmasına yol açacaktır.
İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri Yargıtay Kararları
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2014/9243 E. , 2014/24136 K.
- İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri
Sanık tarafından oluşturulduğu iddia edilen windowslive.com uzantılı e-mail adresine ve bu adreste kullanıldığı belirtilen fotoğrafa dair, dosyada belge bulunmadığı, kullanılan fotoğrafın özel hayata ilişkin olup olmadığının tespiti açısından, bu mail adresinde yapıldığı belirtilen yazışmaların kiminle ve hangi içerikte yapıldığının araştırılarak; windowslive.com uzantılı e-mail adresinin fotoğraflı çıktısı alınıp katılanın arkadaşlarına yönelik yazışmaların içeriği tespit edildikten sonra, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi, bozma nedenidir.
Yargıtay 14. Ceza Dairesi 2015/943 E. , 2015/6215 K.
- İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri
Mağdurun aşamalardaki beyanlarında sanıkla facebook isimli internet sitesi üzerinden yaptıkları yazışmalarda cinsel içerikli konuşmalar yaptıklarını, sanığın kendisine cinsel ilişki teklif ettiğini ve gelmemesi halinde ailesine söylemekle tehdit ettiğini bildirdiğinin anlaşılması karşısında, sanık ve mağdurun bilgisayarları üzerinden facebook yazışmalarına ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle iddia edilen içeriğe sahip yazışmaların bulunup bulunmadığı belirlendikten sonra sonucuna göre sanık hakkında TCK’nın 103/4 ve 109/2. maddelerinin uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmaksızın eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, bozma nedenidir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2021/22476 E. , 2023/7304 K.
- İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri
Sanığın, katılan …‘a ait şifreyi ele geçirerek Facebook hesabında yer alan arkadaşları ile irtibata geçip onlardan para istediğinin iddia edildiği olayda; dosyada yer alan ve … tarafından ibraz edilen sanık ile yapılan yazışma çıktısı incelendiğinde, eyleminin yalnızca internet bankacılığı hesabı olup olmadığını sormaktan ibaret olduğu ve katılan …‘ın da basit bir araştırma ile karşısındaki kişinin katılan … olmadığını tespit ettiği, mağdur … …‘nin ifadesinde ise; kendisine gelen mesajda, mesai içerisinde havale yapamadığını bir miktar para göndermesini istediğini, kendisinin de durumdan şüphelendiğini beyan etmesi karşısında; katılanın dilekçesinde Facebook hesabında başka arkadaşları ile de yazışma yapıldığını söylemesi ancak diğer mağdurlarla yapıldığı iddia edilen yazışmalara ilişkin bir delil bulunmadığı anlaşılmakla; katılan adına yazışma yapılan diğer kişilerin tespit edilmesi ile bu kişilerin mağdur olarak beyanlarının alınması, varsa yapılan yazışmaya ilişkin delillerin dosya arasına alınması, nitelikli dolandırıcılık suçu yönünden sanığın icrai eylem hareketleri aşamasına ulaşıp ulaşmadığının tespit edilmesi, ayrıca sanığın savunmasında suçlamaları redettiğinin anlaşılması karşısında katılanın Facebook hesabına girilen IP adresinin tespit edilmeye çalışılması, mobil telefon aracılığı ile girilmişse, bu telefona ilişkin bilgilerin araştırılması ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile mahkumiyet hükümleri kurulması hukuka aykırı bulunmuştur
Yargıtay 9. Ceza Dairesi 2023/1395 E. , 2023/2054 K.
- İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri
Bakırköy 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.03.2022 tarihli ve 2021/383 Esas, 2022/151 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında çocuğun cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi ile üçüncü fıkrasının (c) bendi, aynı Kanun’un 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca 15 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.
Olayın intikal şekli, mağdurenin soruşturma aşaması ile yargılama aşamasındaki ilk beyanlarının birbiri ile uyumlu ve tutarlı olması, Adli Tıp Kurumu 6.İhtisas Kurulu raporu, tanık beyanları, mesaj çıktısı, savunma ve ilk derece mahkemesinin gerekçesi nazara alındığında; karar hukuka uygundur
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2022/2910 E. 2022/5235 K.
- İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri
Davacı kadın tarafından dosyaya delil olarak sunulan ve erkek tarafından da içeriği kabul edilen mesaj kayıtlarına göre, whatsapp sohbet programı üzerinden erkeğin kadına, başka bir kadın görseli ile birlikte “kalan bu var sen yoksun” şeklinde mesaj gönderdiği anlaşılmaktadır. Anılan bu mesajın gönderildiği zamanın tespiti amacıyla gerekirse bilirkişi incelemesine de başvurulmak suretiyle araştırma yapılması, mesajın tarafların birbirlerine ait kusurları affetmiş olduğu 14.12.2017 tarihli otel konaklamalarından önce mi sonra mı gerçekleştirildiğinin açıklığa kavuşturulması ile varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2016/17151 E. 2018/5463 K. 24/04/2018 Tarih
- İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri
Bu veriler tek başına vakıaların ispatına yeterli değildir. Davacı kadın tarafından davalı erkeğe ait olduğu ileri sürülen yazışmalar dosyaya sunulmuş, davalı erkek söz konusu hesaplarla bir ilgisinin olmadığını savunmuştur. Hükme esas alınan elektronik ortamdan elde edilen yazışma içeriklerinin yer aldığı belgede yer alan yazışmaların davalı erkeğe aidiyetine dair, kadının iddiası dışında herhangi bir delil bulunmamaktadır. Kim tarafından oluşturulduğu ve yazışmalarda geçen muhatapların kim olduğu belli olmayan, internet ortamı üzerinden yapılan görüşme kayıtları tek başına vakıaların ispatında dikkate alınamaz.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 15.01.2018 tarih, 2016/3265 E. 2018/73 K.
- İnternet Yazışmaları ve Mesaj Çıktılarının Delil Değeri
Dosyada mevcut delillere ve özelikle yukarıda belirtilen Asliye Ceza Mahkemesinin dosyasında toplanan delillere göre; davalının sanık sıfatıyla yargılandığı ve davacının katılan vekili olarak yer aldığı ceza yargılaması sırasında, davacının avukatlık ofisinde yapılan görüşmenin davacının izni olmaksızın davalı tarafından kaydedildiği ve mahkemeye delil olarak sunulduğu hususu sabit olmakla, davalının bu şekildeki eylemi davacının kişilik haklarına saldırı mahiyetindedir. Bu nedenle, mahkemece olayların gelişimi ve mahiyeti de gözetilerek, davacı lehine uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.