Cezaevi İzinleri
Cezaevi izinleri, hükümlülerin infaz sürecine ilişkin önemli infaz hukuku kurumlarından bir tanesidir. Bu müessese hükümlülerin topluma yeniden kazandırılması, aile ve sosyal bağlarının korunması ve infaz süreçlerinin insan haklarına uygun şekilde sürdürülmesini amaçlar. İzin uygulamaları hükümlülerin cezaevindeki tutum ve davranışları dikkate alınarak belirli koşullara bağlanmıştır. Bu uygulamanın kamu güvenliğini ve düzenini zedelememesi göz önünde bulundurulur. Cezaevi izinleri 5275 sayılı Ceza ve güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında düzenlenmektedir.
Cezaevi izinleri hükümlüye mutlak bir hak tanımaz. Hükümlünün hukuki statüsü, iyi hali, kamu yararı gibi kriterler göz önünde bulundurularak uygulanır. Tek bir izin türü de bulunmamakta olup; genel izin, özel izin, mazeret izni vb. çeşitlere ayrılmaktadır. Cezaevi izinleri kanun kapsamında sıkı bazı denetim ve sınırlamalara tabi tutulmuştur. Bu doğrultuda hükümlülerin rehabilite edilmesini amaç edinen istisnai bir infaz müessesesidir.
Cezaevi İzinlerinden Kimler Faydalanabilir?
Cezaevi izinlerinden yararlanabilecek kişiler esas olarak açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerdir. Bu husus 5275 sayılı kanun kapsamında da düzenleme altına alınmıştır. Açık ceza infaz kurumları infaz sürecinin daha esnek koşullar altında sürdürüldüğü kamu kurumları olup cezaevi izinlerinin uygulanması noktasında öncelik tanınmıştır. Ancak bu durum kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler açısından hiçbir şekilde cezaevi izni uygulanmayacağı anlamını taşımaz. İstisnai hallerin varlığı durumunda kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülere de cezaevi izni tanınması mümkündür.
Kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin cezaevi izinlerinin değerlendirilmesinde; iyi halleri, disiplin cezaları, kaçma şüphesi ve kamu güvenliği gibi birçok kriter göz önünde bulundurulur. Hükümlünün sağlık durumu ya da ailesel durumları da cezaevi izinlerini bazen zorunlu hale getirmektedir. Bu tarz durumlarda alınan izinler mazeret izni kapsamında değerlendirilir. Mazeret izinleri süre bakımından sınırlı mahiyette olup bazı denetim şartlarına bağlanmışlardır. Cezaevi izinleri sadece hükümlünün talebine bağlı olmayıp; bu hususta karar verilirken cezaevi idaresinin görüşü, savcılığın değerlendirilmesi kapsamında verilir.
Cezaevi İzni Süreleri
Cezaevi izinleri hükümlü özünde yapılan değerlendirmeler neticesinde verilmektedir. Yani otomatik bir cezaevi izni düzenlemesi mevcut değildir. Bu bakımdan cezaevi izni süreklilik arz etmez ve her talep kendi bazında değerlendirmeye tabi tutulur. Bu konuya ilişkin en genel düzenleme 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 96. maddesinde düzenlenme alanı bulmuştur. Buna göre açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler için yılda toplam yedi günlük bir izin süresi öngörülmüştür. Hükümlü bu süreci tek seferde kullanabileceği gibi ikiye bölerek de kullanabilir.
Kanun kapsamında düzenlenen bu hüküm mutlak bir hak değildir. Hükümlüye izin verilirken hükümlünün iyi hal durumu, disiplin cezası bulunup bulunmadığı ve kamu güvenliğine ilişkin pek çok kriter göz önünde bulundurulur. Düzenlenen yıllık izin dışında; hastalık, birinci derece yakınların vefat etmesi, doğal afetler veya zorunlu ve zaruri nedenler gibi durumlarda hükümlülere mevzuat kapsamında düzenleme altına alınmış mazeret izni verilmesi de mümkündür. Mazeret izinleri istisnai nitelik taşımakta olup her hükümlü bazında ayrı değerlendirme yapılması gerekmektedir. Yani zaruri nedenlerle izin talebinde bulunması, kesin olarak olumlu sonuç alınacağı anlamı taşımaz.
Mazeret izinlerinin süresi olayın koşulları gereğince değişiklik göstermektedir. Hükümlünün birinci derece yakınının vefatı halinde verilecek cenaze izinleri genellikle üç ile beş gün arasındadır. Hastalık vb. sağlık sorunları nedeniyle verilecek mazeret izninde ise süre sağlık raporunda belirtilen süre kapsamında sınırlı tutulmaktadır. İzin sürelerinin belirlenmesinde de hükümlünün statüsü, hangi tür ceza infaz kurumunda bulunduğu, disiplin cezası olup olmadığı gibi pek çok husus göz önünde bulundurulmaktadır. Gerekli hallerde verilen izin süresinin uzatılmasına da karar verilebilmektedir.
Cezaevi İzninde Suç İşlenmesi
Ceza infaz kurumundan izin nedeniyle ayrılan hükümlünün yeniden bir suç işlemesi infaz hukuku kapsamında bazı yaptırımlara bağlanmıştır. Böyle bir durumda hükümlü hakkında öncelikle işlediği yeni suçtan ötürü bir yargılama süreci başlatılır. Ayrıca hükümlünün cezaevi izni sırasında işlediği suç mevcut infaz sürecine dair de bazı etkilerde bulunacaktır. Açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler açısından izin sırasında suç işlenmesi durumunda kapalı ceza infaz kurumuna sevk gerçekleştirilir. Ayrıca izinli olduğu sürede yükümlülüklerine aykırı davranışlar sergileyen hükümlü hakkında disiplin soruşturması başlatılır.
Hükümlünün izin süresini kasten ihlal etmesi “firar suçu” kapsamına değerlendirilebilmektedir. Böyle bir durumda ise hükümlü hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanun’u kapsamında firar suçu bakımından yargılama başlatılır. Firar halinde ayrıca hükümlü disiplin soruşturmasına da tabi tutulur. Hükümlünün cezaevi izinlerini kötüye kullanması; izin hakkının süresiz ya da uzun süreli olarak kaldırılması sonucunu doğurabilir. Ayrıca hükümlünün geriye kalan infaz süreci üzerinde de olumsuz etkiler doğurabilmektedir.
Cezaevi İzinlerinin İptali
Hükümlünün cezaevi izni koşullarına uygun davranmaması ve yükümlülüklerimi iptal etmesi halinde iznin iptali gündeme gelebilmektedir. Cezaevi iznin iptali mevcut iznin derhal sonlandırmasına sebep olabileceği gibi hükümlünün ileride talep ettiği izinlerin reddi yönünde karar verilmesine de neden olabilir. Cezaevi izninin iptal edilmesi yalnızca o izin süreci özelinde bir durum değildir. Bu husus hükümlünün tüm infaz sürecini etkileyebilecek bir durumdur.
Meydana gelen her olumsuz olgu cezaevi izninin iptali sonucunu doğurmaz. İznin iptaline yol açabilecek başlıca haller şu şekildedir;
- Hükümlünün izin süresi sona erdiği halde ceza infaz kurumuna geri dönmemesi,
- Hükümlünün izin süresi kapsamında yeni bir suç işlemesi,
- Hükümlünün kamu düzeni ve güvenliğini tehlikeye düşürmesi,
- Hükümlünün kendisine verilenen iznin amacına aykırı davranması,
- Hükümlünün izin talebinde ya da izin talebinin değerlendirilmesi sürecinde gerçeğe aykırı ya da yanıltıcı beyanlarda bulunması,
- Hükümlünün infaz sürecindeki kötü hal değerlendirmeleri ve disiplin cezalarının mevcut olması.
Hastalık ve Cenaze Nedeniyle Cezaevi İzinleri
Mazeret izinleri, infaz hukuku kapsamında istisnai türde izinlerdir. Hükümlünün gösterebileceği mazeretler arasında en önemlileri sağlık ve cenaze durumlarıdır. Ancak hükümlünün böyle bir durumunun olması kendisine kesin olarak mazeret izni hakkı tanınacağı manasına gelmez. Yani mazeret izni hükümlü için mutlak bir hak değildir. Hükümlünün bizzat kendisinin ciddi bir sağlık probleminin bulunması ya da birinci derece yakınının ağır hastalığının olması halinde sağlık izni verilmesi mümkündür.
Hükümlünün tedavi görmesinin zorunluluk teşkil ettiğine dair resmi sağlık kurulu raporu ve geçerli tıbbi belgelerle ortaya konulmuş olması gerekmektedir. Özellikle ameliyat süreçleri, yoğun tedavi gerektiren hastalıklar durumlarında izin müessesesine başvuruda bulunulmaktadır. Sağlık nedeniyle verilen izinler zaruri durumlarda uzatılabilir. Hükümlünün ailesel zaruri durumları da (çocuğunun ağır hastalığı, eşinin doğumu vb.) mazeret izni verilmesini gerektirebilmektedir. Bu izinlerin temel amacı hükümlünün ailesel bağlarının kopmasının önün geçmek ve infaz sürecini insan haklarına uygun şekilde tamamlamasını sağlamaktır.
Hükümlünün ailesel nedenlerle talep ettiği izinlerin özellikle belgeler, resmi evraklarla desteklenmesi önemlidir. Ayrıca hükümlünün birinci derece yakının vefatı durumunda da izin verilmesi mümkün olacaktır. Cenaze izninin süresi olayın gerçekleştiği yerin uzaklığı, yol durumu vb. koşullar değerlendirilerek belirlenir. Genellikle verilecek izin üç ile beş gün arasındadır. Ancak yine cenaze izninde de kamu güvenliği ve düzeni, hükümlünün kaçma riski göz önünde bulundurulmalıdır.
Ceza İnfaz Kurumlarında Verilecek İzinler
Kapalı ceza infaz kurumu dışına çıkma hâlleri
Madde 92
(1) Hükümlü; izin, hastaneye, Cumhuriyet Başsavcılığına veya duruşmaya sevk, eğitim, öğretim, işyurdu, cezanın ertelenmesi, salıverilme, nakil, deprem, sel gibi doğal afet ve yangın hâlleri dışında ve yetkili makamca verilmiş yazılı bir emir olmadıkça kapalı kurumun dışına çıkarılamaz. (Ek cümle: 15/8/2016-KHK-674/16 md.; Aynen kabul: 10/11/2016-6758/16 md.) 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlardan hükümlü ve tutuklu olanların, ceza infaz kurumu düzeni ile toplum güvenliğini tehlikeye düşürebileceği, terör örgütü veya diğer suç örgütü üyelerinin örgütsel amaçlı faaliyet ve haberleşmelerine imkân sağlayabileceği, yol, kalınacak ceza infaz kurumu ya da sınav merkezi veya okulda güvenlik açısından sakınca bulunabileceği değerlendirildiği takdirde kurum dışına çıkmaları Cumhuriyet başsavcılığı tarafından kısıtlanabilir.
(2) (Ek: 25/5/2005-5351/6 md.) 5271 sayılı Kanunun 250 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan suçlarla ilgili olarak alınan bilgilerin doğruluğunun araştırılması bakımından zorunlu görülen hâllerde, hükümlü veya tutuklular, rızaları alınmak koşuluyla, ilgili makamın ve Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine hâkim kararı ile geçici sürelerle ceza infaz kurumundan alınabilirler. Bu süreler, hükümlü veya tutuklu dinlendikten sonra işin niteliğine göre, her defasında dört günü ve hiçbir surette onbeş günü geçmemek üzere hâkim tarafından tayin olunur ve hükümlülük ve tutuklulukta geçmiş sayılır. Ceza infaz kurumundan ayrılış ve dönüşlerinde hükümlü veya tutuklunun sağlık durumu doktor raporu ile tespit edilir. Yer gösterme sırasında yapılan işlemlere ilişkin belgelerin bir örneği ilgilinin dosyasında muhafaza edilmek üzere Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
İzinler
Madde 93
(1) Yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarında bulunanlar dışındaki hükümlülere mazeret izni, özel izin veya iş arama izni verilebilir. İzinde geçen süreler hükümlülükte geçmiş sayılır.
(2) İzinlerin kullandırılması ile ilgili ayrıntılar tüzükte gösterilir.
Mazeret izni
Madde 94
(1) Hükümlülük süresinin beşte birini iyi hâlle geçirmiş olanlara hükümlünün isteği ile; a) Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü nedeniyle ceza infaz kurumu en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet Başsavcılığının onayı ile, b) Yukarıdaki bentte sayılan yakınlarından birisinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin veya deprem, su baskını, yangın gibi felâketler nedeniyle zarara uğradıklarının belgelendirilmesi koşuluyla kurum en üst amirinin görüşü, Cumhuriyet Başsavcılığının önerisi ve Adalet Bakanlığının onayı ile, Yol dışında on güne kadar mazeret izni verilebilir.
(2) (Değişik: 27/4/2012-6301/1 md.) Bu Kanunun 25 inci maddesi kapsamına girenler hariç, yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda bulunanlar da dâhil olmak üzere, güvenlik bakımından sakınca oluşturmaması koşuluyla tehlikeli olmayan hükümlünün, dış güvenlik görevlisinin refakatinde bulunmak şartıyla, talebi ve Cumhuriyet Başsavcısının onayıyla;
a) İkinci derece dahil kan veya kayın hısımlarından birinin ya da eşinin ölümü nedeniyle cenazesine katılması için yol süresi dışında iki güne kadar,
b) Sağlık Kurulu raporu ile belgelendirilmesi şartıyla ana, baba, eş, kardeş, çocuk ile eşin anne veya babasından birinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin bulunması nedeniyle bunlardan her biri için bir defaya mahsus olmak üzere hasta ziyareti amacıyla yol süresi dışında bir güne kadar, izin verilebilir. (Değişik ikinci cümle: 24/1/2013-6411/ 10 md.) Hükümlünün, izin süresi içinde gece konaklaması gerektiği takdirde, kendi evi veya (a) bendinde belirtilen bir yakınının evinde, güvenli görülen başka bir yerde ya da gidilen yerde bulunan kapalı ceza infaz kurumunda kalmasına, güvenlik hususu değerlendirilmek ve gerekli güvenlik tedbirleri alınmak suretiyle, gidilen yerin valisi tarafından karar verilir. Yurt dışına çıkmasını gerektirmesi durumunda hükümlüye, bu madde gereğince izin verilemez.
Özel izin
Madde 95
(1) Açık ceza infaz kurumlarında bulunanlarla kapalı ceza infaz kurumunda olup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazananlara, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini veya güçlendirmelerini ve dış dünyaya uyumlarını sağlamak amacıyla kurum en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet Başsavcılığının onayı ile üç ayda bir, yol hariç üç güne kadar izin verilebilir.
İş arama izni
Madde 96
(1) Ceza infaz kurumlarında hükümlülük sürelerinin en az altı ayını kesintisiz geçirmiş ve koşullu salıverilmelerine bir ay kalmış hükümlülere olağan yaşantılarına döndüklerinde uyum sorunu ile karşılaşmamaları ve iş bulma olanakları sağlanmak üzere kurum en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet Başsavcılığının onayı ile çalışma günleri içinde sekiz saate kadar izin verilebilir.
İzinden dönmeme, geç dönme
Madde 97
(1) İzinden dönmeyen veya iki günden fazla bir süre geçtikten sonra dönen hükümlüler hakkında Türk Ceza Kanununun 292 nci ve izleyen maddelerinde yazılı hükümler uygulanır.
(2) İzin süresini iki gün veya daha az bir süre geçiren hükümlüler hakkında disiplin işlemi yapılır. İzinli iken firar eden hükümlüye bir daha izin verilmez.
(5275 SAYILI KANUN)
İzinler
Madde 137
(1) 5275 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi gereğince yüksek güvenlikli kurumlarda bulunanlar dışındaki hükümlülere mazeret izni, özel izin veya iş arama izni verilebilir. (2) İzinde geçen süreler hükümlülükte geçmiş sayılır.
Mazeret izni
Madde 138
(1) Hükümlülük süresinin beşte birini iyi hâlle geçirmiş olanlara hükümlünün isteği ile; a) Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü nedeniyle kurum en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet başsavcılığının onayı ile, b) Yukarıdaki bentte sayılan yakınlarından birisinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin veya deprem, su baskını, yangın gibi felâketler nedeniyle zarara uğradıklarının belgelendirilmesi koşuluyla kurum en üst amirinin görüşü, Cumhuriyet başsavcılığının önerisi ve Bakanlığın onayı ile, yol dışında on güne kadar mazeret izni verilebilir.
(2) Gidilecek mesafe göz önünde bulundurularak gidiş geliş için toplam dört günü geçmemek üzere yol izni verilir.
(3) Tehlikeli hükümlüler hariç olmak üzere, kurumda geçirilen süreye bakılmaksızın hükümlünün, kurumun bulunduğu il sınırları içinde olmak ve dış güvenlik görevlisinin refakatinde bulunmak şartıyla, talebi ve Cumhuriyet başsavcısının onayı ile ana, baba, eş, kardeş ve çocuğunun cenazesine katılmasına ölümün ve ölen kişiyle yakınlığının belgelenmesi kaydıyla izin verilebilir.
(4) İzin verilmesi sırasında aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulur:
a) Gidilecek yerin yol ve hava şartlarının uygun olması,
b) Hükümlünün iznini geçireceği yere gitmesinde sakınca olup olmadığına ilişkin, gideceği yerde bulunan kolluk görevlilerine tahkikat yaptırılması,
c) Hükümlü ile hasta olduğu belirtilen kişi arasındaki yakınlık derecesinin nüfus idaresinden alınacak kayıt ile belgelendirilmesi,
d) Hastalığı belgeleyen resmî raporun, biri hastalığın uzmanı olmak üzere en az iki uzman hekim tarafından imzalanmış olması,
e) Ölüm ve ölen kişiyle yakınlığının resmî belge ile tespit edilmiş olması,
f) Deprem, su baskını, yangın gibi felâketler nedeniyle verilecek mazeret izinlerinde söz konusu mazeretin, Cumhuriyet başsavcılığı tarafından, ilgili kuruluşlardan araştırması yaptırılarak tespit edilmiş olması.
(5) Birinci fıkranın (b) bendi gereğince, Bakanlıktan onay alınmak üzere gönderilecek izin evrakına, dördüncü fıkrada belirtilen (e) bendi dışındaki belgelerin tamamı eklenir. (6) Mazeret izni verilen hükümlü kapalı kurumda ise mutlaka dış güvenlik görevlilerinin refakatinde, harcırah ve yol giderleri hükümlü tarafından karşılanmak kaydıyla, açık kurum ya da çocuk eğitimevlerinde ise refakatsiz gönderilir.
Mazeretin reddi
Madde 139
(1) Hükümlünün mazeret izin talebi, Cumhuriyet başsavcılığınca uygun görülmemesi hâlinde durum, gerekçesiyle birlikte hükümlüye bildirilir.
Özel izin
Madde 140
(1) Açık kurumlarda bulunanlarla, kapalı kurumda olup da açık kurumlara ayrılmaya hak kazandığı halde, nakledileceği kurumun kapasitesi ve/veya hükümlünün yaşı ve sağlığı gibi nedenlerle açık kurumlara gidemeyenler ile çocuk eğitimevlerinde bulunanlara, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini veya güçlendirmelerini ve dış dünyaya uyumlarını sağlamak amacıyla kurum en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet başsavcılığının onayı ile yılda en çok üç kez olmak üzere her defasında yol hariç üç güne kadar izin verilebilir.
(2) Kaçmayacağı yönünde hakkında kanaat oluşanlar ile işyurdu çalışmaları ve diğer iyileştirme programlarına uyum göstermiş olanlardan
a) Hükümlülük süresi onbeş yıl ve daha fazla kalanlara yılda bir defa,
b) Hükümlülük süresi on yıldan onbeş yıla kadar kalanlara yılda iki defa,
c) Hükümlülük süresi on yıldan az kalanlara yılda üç defa, izin verilir. İPTAL
(3) İzinler o güne kadar infaz edilen sürenin hükümlülük süresinden indirilerek bulunacak süreye göre hesaplanır.
(4) Haklarında özel izin kullanılmasına karar verilen hükümlülere kurumdan ayrılmadan önce kurum idaresince “izin belgesi” düzenlenerek verilir. Bu belge, hükümlünün iznini geçireceği yer Cumhuriyet başsavcılığınca onaylanır.
(5) Hükümlülerin özel izin kullanmasında iç ve dış güvenlik görevlilerinin gözetimi aranmaz.
(6) Gidilecek mesafe göz önünde bulundurularak gidiş geliş için toplam dört günü geçmemek üzere yol izni verilir.
(7) Belirlenen sürelere uygun olarak izne gönderilen hükümlüler, aynı yıl içinde, infaz ettikleri ceza süreleri dikkate alındığında yeni izin hakları elde ederlerse, bir kez daha izne gidebilme imkânından yararlanırlar.
İş arama izni
Madde 141
(1) Kurumlarda hükümlülük sürelerinin en az altı ayını kesintisiz geçirmiş ve koşullu salıverilmelerine bir ay kalmış hükümlülere olağan yaşantılarına döndüklerinde uyum sorunu ile karşılaşmamaları ve iş bulma olanakları sağlanmak üzere kurum en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet başsavcılığının onayı ile çalışma günleri içinde sekiz saate kadar izin verilebilir.
(2) İzin süreleri, hükümlünün kalmakta olduğu kurumun bulunduğu il sınırları içinde kalan işyerleri ve yardım kuruluşları ile görüşme süresi göz önüne alınarak saptanır.
(3) Hükümlülerin iş arama izni kullanmasında dış güvenlik görevlilerinin gözetimi aranmaz.
İzinden dönmeme, geç dönme
Madde 142
(1) İzinden dönmeyen veya iki günden fazla bir süre geçtikten sonra dönen hükümlüler hakkında 5237 sayılı Kanunun 292 nci ve izleyen maddelerinde yazılı hükümler uygulanır.
(2) İzin süresini iki gün veya daha az bir süre geçiren hükümlüler hakkında disiplin işlemi yapılır. İzinli iken firar eden hükümlüye bir daha izin verilmez.
(3) Hastalık veya zorunlu bir nedenle dönüşün imkânsız hâle gelmesi durumunda, hükümlü izin belgesiyle bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına başvurur. Bu hâlde, hükümlü o yer kurumuna alınır ve durum, en seri haberleşme araçlarıyla izne ayrıldığı kuruma bildirilir.
(4) Hastalığın tedavisinin tamamlanması veya zorunlu nedenin ortadan kalkması hâlinde, hükümlü dış güvenlik görevlisi nezaretinde izne ayrılmış ise, yine dış güvenlik görevlisi nezaretinde, aksi takdirde serbest olarak izne ayrıldığı kuruma gönderilir.
(5) İzne gidiş veya dönüş sırasında yolda herhangi bir zorunlu nedenin doğması hâlinde, hükümlü en yakın kuruma alınır, bu durum izne ayrıldığı kuruma derhâl bildirilir.
(6) İzin dönüşlerinde, yolda geçecek yeterli süreyi dikkate almayan hükümlülerin, ikinci fıkrada belirtilen süreler içerisinde gecikmeleri durumunda, mazeretlerine bakılmaksızın haklarında disiplin işlemi yapılır.