İhtiyarı Mali Mesuliyet Sigortası

İhtiyarı mali mesuliyet sigortası, sigortalının motorlu aracı ile üçüncü şahıslara verebileceği maddi ve bedeni zararların, zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan kısmını karşılayan bir ek teminattır. Bu sigorta türü genellikle kasko ya da trafik sigortası kapsamında ek olarak sunulur. Sorumluluk sigortaları, üçüncü kişilere verilen olası zararları gidermeye yönelik bir sözleşme türüdür. Bu sözleşme ile sigortacı bir ücret (prim) karşılığında sorumluluk üstlenmekte, üçüncü kişilerin uğradığı zararların belli bir bölümünü ya da tamamını ödeyerek, sigorta ettirenin (sigortalının) malvarlığındaki azalmayı önlemektedir.

2918 sayılı KTK.nun 91-99 maddelerindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına ek olarak, 100. maddede “İsteğe Bağlı (ihtiyari) Sorumluluk Sigortası”na yer verilmiş olup, yasanın sorumluluğun kaldırılmasına veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95’inci maddesinin, doğrudan doğruya istek ve dava hakkına ilişkin 97’nci maddesinin ve zamanaşımına ilişkin 109’uncu maddesinin (İsteğe Bağlı) İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasına da uygulanacağı açıklanmıştır.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Nedir?

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1. maddesinde: “Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanunu’na ve genel hükümlere göre aracın işlete-nine yüklenen hukuki sorumluluğu ve bu poliçenin güvence kapsamında kalmak koşuluyla Zorunlu Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder” denilmiştir.

Yargıtay kararlarında da, Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası limitlerinin yeterli olmaması, başka bir deyişle zarar tutarının zorunlu sigorta limitini aşması durumunda, isteğe bağlı (ihtiyari) sorumluluk sigortasına başvurulabileceği açıklamaları yapılmıştır. Eğer aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yoksa ve buna karşılık İsteğe Bağlı Mali Sorumluluk Sigortası varsa durum ne olacaktır? Kuşkusuz İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını yapan sigortacı poliçedeki limitle sınırlı olarak üçüncü kişinin zararını ödeyecektir.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasından Yararlanacak Olanlar

İsteğe Bağlı Sorumluluk Sigortası’ndan yararlanacak olanlar “üçüncü kişilerle” sınırlı tutulmuş, Trafik Sigortası’ndan farklı olarak, Genel Şartlar m.3’te araç sürücüsü, araç sahibi ile işletenin yakınlarının can zararları güvence dışında bırakılmıştır. Genel Şartlar’daki bu düzenleme, 2918 sayılı KTK.nun 95/1. ve 111/1. maddelerine aykırıdır.

Ayrıca İsteğe Bağlı Sigorta, Zorunlu Sigorta Poliçesindeki tutarın yetmemesi durumunda onu tamamlayıcı bir unsur olduğuna ve başka isteğe bağlı sigortalardan farklı olarak 2918 sayılı KTK’nun 100. maddesinde (özellikle) yer aldığına göre, Zorunlu Sigorta Genel Şartları’ndaki hükümlerin aynen İsteğe Bağlı Sigorta da bulunması gerekir.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Poliçe Tutarı

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası’na “Yüksek Hadli Mali Sorumluluk Sigortası” adı da verilmektedir. Belli başlı sigorta şirketlerinin poliçeleri incelendiğinde İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası poliçelerin “yüksek hadli” olmadıklarını, Zorunlu Sigorta poliçelerinin çok altında bir limit içerdikleri görülmektedir.

2026 Trafik Sigortası Teminat Limitleri

• Maddi Hasar (Araç Başı) 400.000 TL
• Maddi Hasar (Kaza Başı) 800.000 TL
• Sağlık/Sakatlanma/Ölüm (Kişi Başı) 3.600.000 TL
• Sağlık/Sakatlanma/Ölüm (Kaza Başı – Otomobil)18.000.000 TL
• Bakıcı Gideri Teminatı (Kişi Başı) 3.600.000 TL

Ayrıca şirketler arasında ortak bir uygulama yoktur ve kişilerin yüksek prim ödeyerek Zorunlu Sorumluluk poliçelerindeki sınırları aşan “İhtiyari” sigorta yaptırmaları konusunda bir çağrı ve özendirme de görülmemektedir.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Ödeme Biçimi ve Süresi

Zarar gören üçüncü kişiler, zarar veren aracın poliçesini kaza tespit tutanağından görebilirler. İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası poliçesini ise, zarar veren açıklamazsa, zarar görenlerin bilmeleri olanaksızdır. Eğer zarar veren, tazminat ödeme yükümlülüğünü en aza indirmek istiyorsa, İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası poliçesinin bir örneğini zarar görene verecek ve ayrıca sigortacıya kazayı “ihbar” edecektir.

Zarar gören, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik) poliçesinden aldığı para ile zararını gideremiyorsa, gerekli belgelerle İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası poliçesi düzenleyen sigorta şirketine de başvurup limite kadar ödeme yapılmasını isteyecektir.

Böyle bir sıraya göre yapılan başvurudan sonra, İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası poliçesi düzenleyen sigortacının, KTK. 98. ve 99. maddeleri gereği sekiz gün içinde ödeme yapması gerekir. Ödemezse, temerrüde düşmüş olur ve zarar görenin açtığı davada ödeyeceği meblağın yanı sıra faiz, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ödemek zorunda kalır.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Yetkili Mahkeme ve Zamanaşımı

2918 sayılı KTK. madde 100’de 110’uncu maddeye gönderme yapılmamış ise de, aynı yetki kuralı İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası için de geçerlidir. İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adlî yargıda görülür.

2918 sayılı KTK’nun 100. maddesinde “Bu Kanunun zamanaşımına ilişkin 109’uncu maddesi İsteğe Bağlı (İhtiyari) Mali Sorumluluk Sigortasında da uygulanır” denilmesine göre, ölüm ve yaralanmalarda uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanacaktır. Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Ancak dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Öyleyse, mağdur bu sürelerin dışında lehine olan ve Türk Ceza Kanunu’nda yer alan sürelerle de ölümlü trafik kazalarında geriye yönelik ve sonrası için 15 yıllık bir süreyi, yaralanmalı trafik kazalarında ise geriye dönük ve sonrası için 8 yıllık süreden faydalanabilecektir.