Cezaların Konutta, Hafta Sonu ve Geceleyin İnfazı

Hapis cezalarının konutta, hafta sonu ve geceleyin infazı usulünde, 2025 yılında yürürlüğe giren 10. Yargı Paketi ile 7550 Sayılı Kanun ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 110. maddesinde değişiklikler yapılmıştır. Maddede üç özel infaz şeklinin, yani hafta sonu infaz, geceleri infaz ve konutta infazın yerine getirilmesi düzenlenmektedir. Değişikler uyarınca hapis cezalarının konutta, hafta sonu ve geceleyin infazı konusunda esneklikler getirilmiştir. Bu bakımdan hükümlülerin sağlık durumu, yaşı ve hükümlü olduğu suç dikkate alınarak infaz usulü belirlenecektir. İlgili maddede yapılan değişikliklerle;

• Maddenin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle, geceleyin infaz ile hafta sonu infaz bakımından geçerli süre sınırı, kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere taksirle işlenen suçlarda ise beş yıl olarak belirlenmektedir. Ayrıca, hafta sonu infaz usulünün, hükümlünün iş yaşamı ve ailevi durumu ile ceza infaz kurumlarının düzen ve işleyişine göre ceza infaz kurumu tarafından, süresi aynı olmak koşuluyla hafta içi günlerde de uygulanabilmesine imkân tanınmaktadır.
• Maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yapılan değişiklikle, konutta infaz usulünün kapsamı genişletilmektedir. Üçüncü fıkrada yapılan düzenlemeyle, hastalık veya engellilik nedeniyle cezanın konutta çektirilmesine ilişkin karar verme ve denetim usulü açıkça belirlenmektedir.
• Maddenin beşinci fıkrasında yapılan değişiklikle, cezanın özel infaz usulüne göre çektirilmesine karar verilenler hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı hükümlerinin uygulanabilmesine imkân tanınmaktadır. Belirtmek gerekir ki, yedinci fıkranın uygulandığı durumlarda 105/A maddesinin uygulanması söz konusu olamayacaktır.
• Maddenin yedinci fıkrasında yapılan değişiklikle, özel infaz usulünün gereklerine geçerli bir mazereti olmaksızın uymayan hükümlülerin cezalarının infazına, infazın geldiği aşama dikkate alınarak genel hükümlere göre ceza infaz kurumlarında devam olunacağı düzenlenmektedir.
• Maddenin dokuzuncu fıkrasında yapılan değişiklikle, denetimli serbestliğin uygulanmasına ilişkin olarak belirli yükümlülükleri yerine getirmeyen hükümlülerin özel infaz usullerinden faydalanamayacağı kabul edilmektedir.
• Düzenlemeyle, çocukların ve kadınların lehine olacak şekilde penoloji bilimine uygun olarak özel infaz usullerinin kapsamı genişletilmektedir.

Hükümlünün Durumu	Konutta İnfaz	Gece İnfazı	Haftasonu İnfaz
Kadın, çocuk, 65 yaş üstü	3 yıla kadar	–	–
70 yaş üstü	4 yıla kadar	–	–
75 yaş üstü	5 yıla kadar	–	–
80 yaş üstü	6 yıla kadar	–	–
Doğum yapmış kadın (6 ay sonrası)	5 yıla kadar	–	–
Ağır hastalık/engellilik hali	Ağırlaştırılmış müebbet hariç tüm cezalar (infaz hâkimliği kararıyla)	–	–
Kasten işlenen suçlar	–	3 yıla kadar	3 yıla kadar
Taksirli suçlar (taksirle öldürme hariç)	–	–	5 yıla kadar

Konutta İnfaz Nedir?

Konutta infaz kararını infaz hakimi verir; kurum düzeni ve yaşam durumu gözetilir. Gerekli hâllerde elektronik izleme uygulanır. Konutta infaz, her hükümlünün doğrudan yararlanabileceği bir hak değildir. Öncelikle hükümlünün yaşı, sağlık durumu, ceza süresi ve işlediği suçun niteliği dikkate alınır. Konutta infaz ile hükümlü cezasını kendi evinde çekme imkanına sahip olur.

Düzenleme ile birlikte artık mahkûmiyete konu suç nedeniyle doğmuş zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesine dair hukukî sorumlulukları saklı kalmak üzere;

• Kadın, çocuk veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları ceza süresi toplam bir yıl iken artık üç yıl,
• Yetmiş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam iki yıl iken artık dört yıl,
• Yetmiş beş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları ceza süresi toplam dört yıl iken artık beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının konutunda çektirilmesine infaz hâkimliği tarafından karar verilebilecektir.
• Düzenlemeye eklenen yeni alt bent ile seksen yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam altı yıl hapis cezalarının konutta çektirilmesi imkanı da getirilmiştir.

Tüm bunlara ek olarak Ceza süresi toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan veya adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlülerden; ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilenlerin cezasının konutunda çektirilmesine infaz hâkimi tarafından karar verilebilmekte idi. Ancak bu düzenleme tamamen kaldırılmış olup yerine getirilen yeni düzenleme ile artık ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları hariç tüm hapis cezalarında ve adli para cezasının hapis cezasına çevrildiği hallerde ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilenlerin ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlerin cezaları da konutta çektirilebilecektir. Bu halde mahkûmun durumu birer yıllık süre ile takip edilecek olup iyileşmenin tespit edilmesi halinde konutta infaz kararı kaldırılacaktır. Elektronik cihazların (elektronik kelepçe) kullanımı ise toplam cezanın on yıldan fazla olduğu durumlarda zorunlu olacaktır.

Bununla beraber fıkrada muayene haricinde bir yükümlülük bulunmamasına rağmen fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırılık halinde konutta infaz usulüne son verileceği belirtilmiştir. Ayrıca, infaz hakimi tarafından doğum tarihi üzerinden altı ay geçen ve eski düzenlemede toplam üç yıl iken artık toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan ya da adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlü kadınların cezasının konutunda çektirilmesine karar verilebileceği düzenlenmiştir.

Şart	Mahkumiyet Süresi
Kadın	3 yıl
Çocuk	3 yıl
65 yaş	3 yıl
70 yaş	4 yıl
75 yaş	5 yıl
80 yaş	6 yıl veya daha az süreli

• Ağır Hastalık veya Engellilik Nedeniyle Konutta İnfaz:

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olmamak ve toplum için ağır ve somut bir tehlike oluşturmamak şartıyla ağır hastalık veya engellilik nedeniyle konutta infaz mümkündür. Bu durumda hükümlünün ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle cezaevi koşullarında tek başına hayatını idame ettiremeyeceğinin Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü hastane sağlık kurulları tarafından düzenlenen ve ATK tarafından onaylanan resmi bir raporla kanıtlanmış olması gerekir.

• Doğum Nedeniyle Kadın Hükümlülere Konutta İnfaz:

Doğum yapmış kadın hükümlüler suç türüne bakılmaksızın, toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olmak, doğum tarihinden itibaren 6 ay geçmiş olmak ve doğum tarihinden itibaren 1 yıl 6 ay geçmiş olmamak şartlarını taşımaları halinde doğum nedeniyle konutta infaz hakkına sahip olabilirler.

Konutta İnfazdan Kimler Yararlanamaz?

Konutta infazdan her suç türü için faydalanılamamaktadır. Konutta infazdan faydalanamayacak suç türleri;

• Terör suçları,
• Örgüt kurma, yönetme,
• Örgüte üye olma veya örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar
• Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen

suçlardan hükümlü olanlar bu infaz usulünden faydalanamazlar.

Konutta İnfaz Başvuru Usulü

Hükümlünün konutta infaz talebini infaz hakimliğine başvuru yaparak bildirmelidir. Başvuru, hükümlünün kendisi ya da avukatı aracılığıyla yapılabilir. Başvuruda, sağlık raporları, yaş belgeleri, doğum belgesi gibi kişisel duruma ilişkin evrakların sunulması zorunludur. İnfaz hakimi bu belgeleri inceleyerek konutta infaza karar verir.

Konutta infaz başvurusunun reddedilmesi durumunda, hükümlü veya avukatı üst mahkemeye itiraz edebilir. Bu itiraz süreci hızlı sonuçlandırılır. Konutta infazın ertelenmesi hükümlü açısından ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Konutta İnfazda Elektronik Kelepçe ve Denetim

Konutta infaza karar verilmesi halinde hükümlüye elektronik kelepçe tedbiri uygulanmaktadır. Özellikle 10 yılı üstü cezalar için konutta infazda elektronik kelepçe zorunlu tutulmuştur. Elektronik kelepçe sayesinde hükümlünün konuttan ayrılıp ayrılmadığı denetlenmektedir.

Elektronik kelepçe tedbirinin yanı sıra denetimli serbestlik müdürlükleri ve kolluk kuvvetleri düzenli kontroller yapmaktadır. Hükümlünün konutta infaz kurallarına uymaması ve konuttan izinsiz ayrılması halinde konutta infaz kararı iptal edilir. Konutta infaz kararının iptal edilmesi üzerine ceza doğrudan cezaevinde infaz edilmeye başlanır.

Geceleyin ve Hafta Sonu İnfazı

Geceleyin ve haftasonu infaz kapsamı genişletilmiştir. Düzenleme öncesinde infaz hakimliği tarafından, hükümlünün talebi üzerine kasten işlenen suçlarda toplam bir yıl altı ay, taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere taksirle işlenen suçlarda toplam üç yıl ve daha az süreli hapis cezasının;

• Her hafta cuma günleri saat 19.00’da girmek ve pazar günleri aynı saatte çıkmak suretiyle hafta sonları,
• Hafta sonları hariç, her gün saat 19.00’da girmek ve ertesi gün saat 07.00’de çıkmak suretiyle geceleri Ceza infaz kurumlarında çektirilmesine karar verebilmekteydi.

Yeni düzenleme ile kasten işlenen suçlarda süre sınırı üç yıl, taksirle öldürme suçu hariç suçlarda beş yıl olarak belirlenmiştir. Ek olarak, hafta sonu infaz, hükümlünün iş ve aile hayatı ile cezaevinin düzenine uygun olarak, hafta içi günlerinde de uygulanabilecek şekilde esnetilmiştir.

Geceleyin ve hafta sonu infaz usulünde, hükümlünün normal yaşamına işe, okula gitmesi yanında cezasının belirlenen saatlerde çekmesi öngörülür. Geceleyin infazda hükümlünün gündüzleri serbest, geceleri cezaevinde kalması söz konusu olur. Geceleyin infaz ile hükümlünün gündüzleri iş, eğitim veya aile hayatına devam etmesi sağlanırken, cezasını da geceleri infaz eder. Hafta sonu infazında ise, hükümlünün cuma akşamı cezaevine girip pazar akşamı çıkması söz konusudur. En önemli yeniliklerden biri, artık infazın sadece hafta sonu değil, hafta içi günlerinde de uygulanabilmesidir.

• Hafta Sonu İnfazı: Her hafta cuma akşamı saat 19.00’da başlar, Pazar akşamı saat 19.00’da sona erer. Haftada toplam 48 saat ceza çekilir.
• Geceleyin İnfazı: Hafta içi her gün (Pazartesi-Perşembe akşamları) akşam 19.00’da başlar, ertesi sabah 07.00’de sona erer. Günde toplam 12 saat ceza çekilir.

Geceleyin infaz (19:00–07:00)

Bu özel infaz usullerinden faydalanmak için ceza süresi önemlidir. Bu süreler;

• Kasten işlenen suçlar için, toplam 3 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olmak,
• Taksirle işlenen suçlar için, toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olmaktır.

Bu haktan yalnızca ilk kez hüküm giymiş olanlar değil, aynı zamanda mükerrir ve ikinci kez mükerrir olan hükümlüler de faydalanabilecektir. Açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler de konutta veya özel infaz usullerinden yararlanmak için başvuruda bulunabilecektir.

Geceleyin ve Hafta Sonu İnfazdan Kimler Yararlanamaz?

Geceleyin ve hafta sonu infazdan her suç türü için faydalanılamamaktadır. Geceleyin ve hafta sonu infazdan faydalanamayacak suç türleri;

• Terör suçları,
• Örgüt kurma, yönetme, örgüte üye olma veya örgüt adına suç işleme,
• Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,

suçlardan hükümlü olanlar bu infaz usulünden faydalanamazlar.

Ayrıca aşağıda belirtilen durumlarda da geceleyin ve hafta sonu infazdan yararlanılamaz;

• Adli para cezası ödenmediği için hapis cezasına çevrilenler,
• Koşullu salıverilme kararı geri alınanlar ve bu nedenle kalan cezasını tamamlaması gerekenler,
• 105/A maddesinin (Denetimli Serbestlik) 6. ve 7. fıkraları uyarınca açık cezaevine gönderilenler.

Geceleyin ve Hafta Sonu İnfazda Başvuru Usulü

Hükümlünün geceleyin ve hafta sonu infaz talebini infaz hakimliğine başvuru yaparak bildirmelidir. Başvuru, hükümlünün kendisi ya da avukatı aracılığıyla yapılabilir Başvurunun reddedilmesi halinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir. Ağır ceza mahkemesinin itiraz üzerine ret kararı vermesi durumunda kanun yararına bozma yoluna başvurulabilir.

Kanun yararına bozmanın sonuçlanması uzun sürebilir ancak suç tarihi 30 Mart 2020 sonrası olan ve birinci tekerrür halinde 12 ay, ikinci tekerrür halinde 15 ay yatarı bulunan cezalar açısından, bu hakkın kullanılması önemlidir.