Ekran Görüntüsünün Delil Değeri

Ekran görüntüsünün delil değeri, ceza ve hukuk yargılamaları bakımından da takdiri delil niteliği taşır. Ceza yargılamasında herhangi bir kesin delil söz konusu olmadığı için savcılık ve mahkeme önüne gelen tüm delilleri değerlendirir ve bu çerçevede karar verir. Hukuk yargılamalarında da ekran görüntüleri mahkemeye sunulduktan sonra mahkeme bu delilleri değerlendirir ve takdirde bulunur.

Ekran görüntüleri çeşitli iletişim ve sosyal medya kanallarından kişilerin yazışmalarının, paylaştığı fotoğrafların telefon ya da bilgisayarlar üzerinden resminin çekilmesidir. Ekran resimlerinin alınması ceza, boşanma, iş davalarında çeşitli delillerle dosyalara taraflarca sunulabilir. Ancak kimi durumlarda bu ekran görüntülerinin hukuka aykırı delil olarak kabul edildiği ve yargılamanın esasına etkili olmayacağı kabul edilir.

Taraflar veya taraf vekilleri dosyalara delil olarak ekran görüntülerini sunabilir. Ancak önemli olan husus ekran görüntülerinin hukuka uygun şekilde elde edilmesidir. Zira günlük hayatta kişilerin konuşmaları, mesajlaşma kayıtları ya da paylaşımları hukuka aykırı olarak ele geçirilirse çoğu dosyada delil olarak kullanılamaz. Avukat Esra Polat Tekin Hukuk ve Danışmanlık olarak bu yazımızda “Ekran görüntüsünün delil değerinden” bahsedeceğiz.

Ekran Görüntüsü Delil Olarak Kullanılabilir Mi?

Ekran görüntülerinin delil niteliği ceza mahkemeleri ya da hukuk mahkemelerinde farklı olarak değerlendirilir. Örneğin hukuk yargılamalarında ekran görüntüleri dosyaya sunulduktan sonra mahkeme tarafından söz konusu deliller değerlendirilir. Ardından yargılamayı yürüten hakim tarafından takdir yetkisi kullanılarak delillerin kullanılıp kullanılamayacağı değerlendirilir. Bu nedenle ekran görüntülerinin delil olarak kullanılması için diğer delillerle de desteklenmesi gerekmektedir.

Bunun dışında ekran görüntülerinin ceza yargılamalarında öne sürülmesi halinde de mahkeme hakimi ya da soruşturma evresinde cumhuriyet savcısı tarafından takdir yetkisi kullanılarak ele alınıp değerlendirme yapılacaktır. Yukarıda da bahsedildiği üzere ekran görüntülerinin delil olarak kullanılmasının önemli şartı delilin hukuka aykırı yollarla elde edilmemiş olmasıdır.

Ekran Görüntüsünün Delil Değeri Hukuka Uygun Olarak Nasıl Elde Edilir?

Delillerin hukuka uygun olarak elde edilmesi için hukuka uygun yöntemlere başvurulması gerekir. Örneğin bir kişinin telefonunu rızası olmadan alıp sonrasında içerisindeki mesajlaşmaları yine rızası olmadan kullanmak delilin hukuka aykırı olmasına neden olur. Bu delilin ise yargılamalarda kullanılması mümkün değildir. Bununla birlikte delillerin başkaca delil elde etme imkanı bulunmayan hallerde elde edilmesi ya da plan yapılmadan tesadüfi şekilde elde edilmesi halinde delillerin hukuka uygun olduğundan söz edilecektir.

Ekran görüntülerinin delil olarak kullanılabilmesi için; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 217/2. Maddesinde düzenlendiği üzere hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş olması gerekir. Ayrıca 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189/2. Maddesinde ise hukuka aykırı elde edilen delillerin mahkemelerce dikkate alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Ceza yargılaması bakımından bu husus, 5271 sayılı CMK 217/2 hükmünde şöyle düzenlenmiştir:

“Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.”

6100 sayılı HMK 189/2 hükmü ise şöyledir:

“Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.”

Ceza Davalarında Ekran Görüntülerinin Delil Niteliği

Ceza davaları asliye ceza mahkemeleri ve ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren konularda yargılama yürütülen dosyalardır. Bu davalarda ekran görüntülerinin sunulması mümkündür. Örneğin hakaret içerikli bir mesaj gönderen kişiye karşı TCK 125 gereği hakaret suçundan suç duyurusunda bulunmak için söz konusu mesajın ekran görüntüsü delil olarak sunulabilir.

Ekran görüntülerinin ceza davalarında delil olarak kullanılması için mesajlar hakkında bir tespit tutanağı düzenlenebilir ya da mahkeme tarafından görevlendirilecek uzman bir bilirkişi tarafından rapor düzenlenmesi talep edilebilir. Bununla birlikte aynı şekilde ekran görüntülerinin hukuka aykırı olarak elde edilmemesi de gerekir.

Boşanma Davalarında Ekran Görüntülerinin Delil Niteliği

Boşanma davaları davalı eşin ikamet ettiği yer aile mahkemelerinde veya orada aile mahkemesi bulunmuyorsa aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemelerinde görülecektir. Boşanma davalarının yürütülmesinde hakimin delilleri serbestçe değerlendirme ve takdir etme yetkisi bulunmaktadır. Bu davalarda ekran görüntüleri sıklıkla kullanılmaktadır zira kişiler aldatıldıklarını ancak alınan ekran görüntüleri ile ispatlayabilmektedir.

Boşanma davalarında aile mahkemesine sunulan deliller güvenilirliğin sağlanması açısından bilirkişiye ya da uzman bir kişiye uzman görüşü alınması için gönderilebilir. Bunun yanı sıra noter aracılığı ile e-tespit yapılması da mümkündür. Bu gibi durumlarda önemli olan ceza davalarında olduğu gibi delilin hukuka uygun olarak elde edilmesidir.

İş ve Alacak Davalarında Ekran Görüntülerinin Delil Niteliği

İş mahkemelerinde görülen davalarda ekran görüntülerinin kullanılmasında herhangi bir engel bulunmamaktadır. Gerek işçi gerekse işveren tarafından taraflar arasındaki yazışmaların ekran görüntüsünün dosyaya sunulması mümkündür. Ancak bunlar dışındaki yazışmalarda delillerin hukuka uygun olarak elde edilmesi gerekir. Aksi takdirde hukuka aykırı delil olacağından hakim tarafından hükme esas alınmayacaktır.

Alacak davaları ise diğer davalara göre daha karmaşıktır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 202/2. Maddesinde düzenlenen delil başlangıcı belgeler mutlaka yazılı bir belge olmak zorunda değildir. Bu belgelerin her türlü bilgi, fotoğraf, ses içeren belge olması mümkündür. Bu nedenle ekran görüntüleri de alacak davalarında delil başlangıcı olarak kabul edilecektir.