Hazine Arazisi İşgali Ödeme Emrine İtiraz

Hazine arazisi işgali ödeme emrine itiraz etmek mümkündür. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmelikte hazine arazisi yönünden birden çok ayrı tanım yapılmıştır. Öncelikli olarak Hazine terimi, Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adıdır. Hazine taşınmazı ile kastedilen, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerdir. Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ise Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazlar anlaşılmaktadır. Hazine arazileri, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğundan vatandaşların kullanımına açık yerler değildir.

Kişiler, Devletin arazisi üzerinde serbestçe tasarrufta bulunamazlar. Bu makalemizde Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden tahsil edilen ecrimisil bedeli ve ecrimisil ödeme emrine ilişkin itiraz süreçleri detaylı olarak ele alınmıştır. Kadim hukuk olarak “Hazine arazisi işgali ödeme emrine itiraz” hakkında bilgi vereceğiz.

Hazine Arazisinin İşgali Ecrimisil Nedir?

Ecrimisil, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik 4 maddesinde şöyle tarif edilmiştir; “Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın idarece talep edilen tazminattır.” Kısaca ifade etmek gerekirse, Ecrimisil, Devlet arazilerini işgal eden vatandaşlardan alınan haksız kullanım bedelidir. Ecrimisilin bu türünde Hazine malının izinsiz kullanımından dolayı malın sahibi olan idarenin zarara uğrayıp uğramadığı, haksız kullanıcının (Şagil) kusuru olup olmadığına bakılmaksızın bu bedel tahsil edilir. Bedeli takdir eden de, malın sahibi de Kamu’dur.

Burada zarar ve tazmin kaygısından çok kamu malının zapt ve işgaline engel olmak düşüncesi hâkimdir. Kamulaştırmasız el atma olaylarında ecrimisil, mülk sahiplerini kamuya karşı korumak düşüncesinin mahsulüdür. Bir başka deyişle Hazine açısından bakıldığında ecrimisil Hazine mallarını özel kişi ve kuruluşlara karşı korumakta iken, kamulaştırmasız el atma alanında ise özel mülkiyet sahiplerinin haklarını kamuya karşı korumaktadır. Genel olarak, taşınmaza fiilen el atılması sonucu bu taşınmazı kullanamayan malikler taşınmazın niteliğine göre mahrum kaldıkları gelir kaybı veya kira bedelini ecrimisil olarak el atan idareden isteyebilirler. Ecrimisil, kötüniyetli şagilin ödemekle sorumlu olduğu tazminat olup, en azı kira geliri, en çoğu ise tam gelir yoksunluğudur. Tam gelir yoksunluğuna göre ecrimisil belirlenirken, resmi veriler nazara alınarak belirlenecek üründen elde edilecek net gelire hükmedilir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu 75. Maddesinde “ Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.” Şeklinde hüküm mevcuttur.

Hazine Arazisinin İşgali Ecrimisil Bedeli Nasıl Belirlenir?

 Devlet arazisinin haksız ve hukuka aykırı bir şekilde işgal edilmesi halinde bu işgale karşılık olarak ödenecek ecrimisil bedelinin kimler tarafından tespit edileceği Devlet İhale Kanunu 9. Maddesinde düzenlenmiştir. Anılan madde “Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir. Ancak, yapım işlerinde bu işler için kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili dairelerce tespit edilmiş birim fiyatları varsa, bunlar uygulanır.” Şeklinde olup bu bedelin belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişiler tarafından tespit edileceği açıkça düzenlenmiştir.

Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.

Hazine Arazisi İşgali Ödeme Emri Nedir?

Hazine arazisi işgal bedelinin belli olması halinde hazine arazisini işgal eden kişiye ödeme emri çıkarılma usul ve esasları Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. Fıkrasında düzenlenmiştir. Madde fıkrasında “ Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde “Taşınmaz Tespit Tutanağı”na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir.” şeklinde düzenleme yapılarak hazine arazisinin işgalinin tespit edildiği tarihten geriye doğru en fazla beş yılın ecrimisilin takdir ve talep edilebileceği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin 86. Maddesinde takdir edilen ecrimisil bedelinin, takdir tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek Tebligat Kanunu çerçevesinde hazine arazisini işgal eden fuzuli şagile, öncelikle elden veya iadeli taahhütlü mektupla, bu şekilde tebliğ edilemeyenler diğer usullere göre tebliğ edilmektedir. Ecrimisil işleminde İdarece maddi, kişide, işgal edilen alanda veya yüzölçümde ya da benzer şekilde hata olduğunun belirlenmesi halinde, bu hata İdarece hangi aşamada olursa olsun resen düzeltilir ve yeniden ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek ilgililerine tebliğ edilir.

Hazine Arazisi İşgali Ödeme Emrine İtiraz Süresi Nedir?

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86. Maddesinde, ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabilir. Bu süre içerisinde ecrimisil işlemine karşı düzeltme talebinde bulunulmak suretiyle itiraz edilmemesi veya itiraz edilmesine rağmen aynı süre içerisinde bu itirazdan kayıtsız ve şartsız olarak vazgeçilmesi ya da yine bu süre içerisinde dava açılmış ise aynı süre içerisinde davadan kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi halinde yüzde yirmi indirim uygulanır. Devlet İhale Kanunu 75. Maddesinde ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanacağı belirtilmiştir.

Düzeltme talepleri, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanır ve sonucu karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesi ilgilisine tebliğ edilir. Ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz veya açılan dava ile ecrimisil düzeltme ihbarnamesine açılan dava İdarece yapılan ve resen düzeltilmesi gereken hatalara ilişkin ve bu hata İdarece düzeltilir ise; bu durumda da açılan davadan kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi halinde yüzde yirmi indirim uygulanır. Düzeltme taleplerini inceleyip karara bağlayacak komisyonların kuruluşu, çalışma esasları ve yetki sınırlarına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Hazine Arazisi İşgal Bedeli Ödenmezse Ne Olur?

Devlet İhale Kanunu 75. maddesinde ecrimisil bedelinin, fuzuli şagil tarafından ödenmemesi halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunacağı düzenlenmiştir. Ayrıca fuzuli şagilin işgal veya tasarruf ettiği taşınmazdan tahliyesinin herhangi bir nedenle sağlanamamış olması, aynı taşınmazdan ikinci ve müteakip defa ecrimisil istenmesine engel teşkil etmez. Ecrimisilin tahsil edilmesi, taşınmazdaki kullanımın devamı hakkını vermez.

Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilmelidir.

Hazine Arazisinin İşgali Nedeniyle Düzenlenen Ödeme Emrine Karşı Dava Dilekçe Örneği

…. İDARE MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞINA

DAVACI:…

VEKİLİ:….

DAVALI:…

DAVA KONUSU : Davacı adına düzenlenen .. gün ve sayılı ödeme emrinin iptali istemlidir.

TEBLİĞ TARİHİ : …/…/…

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil Aksaray ili merkez … köyü nüfusuna kayıtlı olup köyde bulunduğu zamanlarda 48.000 metrekare alanda tarımsal amaçlı faaliyette bulunmuştur. Köyde bulunduğu ve tarımsal amaçlı faaliyette bulunduğu dönemlerde Aksaray Valiliği Mal Müdürlüğü tarafından düzenlenen işgal bedelini tam olarak ödemiştir.
2. İdarenin işleminin temeli fuzuli işgale dayanmaktadır. Fuzuli işgalin şartlarının oluşabilmesi ve ecrimisil bedelinin istenebilmesi için işgalin devam etmesi gerekmektedir. Müvekkil köyle tamamen ilişkisini kesmiş, Ankara’ya yerleşmiş ve hiçbir şekilde ecrimisil ihbarnemisine konu dönemde köyde hiç bulunmamış ve tarımsal faaliyette de bulunmamıştır.
3. Köy’de yapılan uygulamaya göre de köy muhtarı köyde ikamet eden ailelere nüfus sayısına göre yeri paylaştırır ve köyde ikamet eden kişiler … Gölünün çekildiği zamanlarda tarımsal faaliyette bulunurlar. Müvekkil hiçbir şekilde ihbarnameye konu… yılında köyde ve özellikle Hazine arazisinde tarımsal faaliyette bulunmamıştır.
4. Ancak davalı idare.. tarihli ecrimisil ihbarnemesiyle.. yılları arasında iki yıl fuzuli işgal nedeniyle 17.605,92 TL. ödeme istemli bir yazı göndermiş ve müvekkilin itirazı üzerine .. tarihli yazıyı göndererek müvekkilin düzeltme isteminin reddetmiştir.
5. İdarenin yapmış olduğu işlem maddi vaktaya aykırı olduğundan ve müvekkil, dava konusu süre içerisinde Konya’da olması ve köyde tarımsal faaliyette bulunmaması nedeniyle hukuka aykırıdır ve iptal edilmesi gerekirken davalı idare tarafından “tarımsal faaliyette bulunulması ve bu hususun tespiti için taşınmazın bulunduğu mahalde ikamet etme zorunluluğu aranmadığından davacının bu yöndeki iddiası dava konusu işlemi kusurlandırıcı mahiyette değerlendirilmeyerek bu iddiaya itibar edilmemiştir.” gerekçesiyle yapmış olduğumuz itirazlarda reddedilmiştir.
6. Dava dilekçemizin açıklamalar bölümünde de dile getirdiğimiz gibi müvekkil Ankara’ya yerleşmiş, köyde hiçbir şekilde bulunmamış, tarımsal faaliyeti de olmamıştır. Köy uygulamasında da köyden ayrılana tarımsal faaliyet yaptırılmamaktadır. Bu durumda sadece ikamet etmeme hususunu dikkate almak yerinde değildir. Müvekkil tarımsal faaliyet yaptığı dönemde itiraz etmeden ödeme yapmıştır. Yargısal faaliyete harcanan para dahi ödenecek ecrimisil bedeline yakındır. Müvekkil, haksız yere tutulan bir tutanak nedeniyle mağdur edilmektedir. İdare mahkemeleri kamu gücüne karşı güçsüz durumda bulunan kişiler için bir güvencedir. Bu durumda kişilerin güvenceden yoksun oldukları görülmektedir.

SONUÇ VE İSTEM: Davacı adına düzenlenen .. gün ve sayılı ödeme emrinin iptali istemi ve yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasını saygılarımla bilvekale arz ve talep ederim.

DAVACI VEKİLİ

ADI SOYADI

---

…. İDARE MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞINA

DAVACI:…

VEKİLİ:….

DAVALI:…

KONU: … … …’nin …/ …/ … Tarih ve … Sayılı işgal ücreti bedelinin iptali istemimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR

1. Davalı … … …’nin …/ …/ … tarih ve … sayılı kararı ile; müvekkilimizin …den izin alarak ve … meclis kararına göre yapmış olduğu sözleşmeye dayanarak işgal ettiği deniz kenarındaki geçici spor tesisleri nedeniyle …. Yılı için tahakkuk ettirilen ….. TL. işgal ücretinin ödenmeyen kısmı için düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada ; …den getirtilen belgelerin incelenmesinden uyuşmazlık konusu yerin devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu, bu yerin hazineye ait olduğu ve burası için …. TL. ecrimisil hesaplandığı anlaşılmıştır.

2. Oysaki 2464 sayılı kanunun 52. Maddesine göre; hazineye ait yer için işgal harcı istenemeyeceğinden düzenlenen ödeme emrinde isabet bulunmamaktadır.
3. Müvekkilimizin ödeme emrinin iptali için yapmış olduğu başvuru (EK-1) , davalı …nin …/ …/ … tarih ve … sayılı yazısı ile reddedilmiş (EK-2) ve verilen işgal bedeli kararının …/ …/ … tarihinde uygulanacağı, …/ …/ … tarihinde yapılan tebligat ile müvekkilimize bildirilmiştir.
4. Davalı …nin hukuka aykırı olarak aldığı işgal bedelinin iptali için Mahkemenize başvurulması zorunluluğu hasıl olmuştur.

HUKUKİ NEDENLER: 2464 S. K. m. 52 ; 2577 S. K .m. 49

HUKUKİ DELİLLER:

1. …/ …/ … tarih ve … sayılı … Kararı,
2. …/ … tarihli Başvurusu
3. … …’nin …/ …/ … tarihli Yazısı

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda yer alan nedenler ile; …/ …/ … tarih ve … sayılı … … Encümen kararının iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini, müvekkilimiz adına saygıyla talep ederiz. …/ …/ …

        İptal İsteminde Bulunan

                    Vekili

                      Av.