Kaçak Maç Yayını ve IP TV Maç İzleme Suçu ve Cezası
Türkiye futbol federasyonu ve kulüpler tarafından son zamanlarda sıklıkla gündeme getirilen bir husus olan kaçak maç yayını ve IP TV üzerinden maç izlenmesinin suç olup olmadığı merak konusu haline gelmiştir. Yayınlar genellikle yasadışı siteler üzerinden yapılmaktadır. Bu sitelerin yaygınlaşması ile kulüplerin yayın gelirleri oldukça düşmüş ve bu sebeple geniş yankı uyandırmaya başlamıştır. Kaçak maç yayını şu durumlarda oluşur:
- Yayın hakkı sahibi platformdan izinsiz olarak alınan,
- Şifreli ya da şifresiz şekilde sunulan,
- Telif hakkı sahibi şirketin izni olmaksızın çoğaltılıp aktarılan her türlü dijital yayın olarak tanımlanabilir.
Maç yayınlarının yanında yasal ve online dizi platformlarının yayınları da IP TV’ler üzerinden servis edilerek, şirketler zarara uğratılmaktadır. Bu konuda kaçak yayın izlenmesi ile mücadele konusunda son zamanlarda birçok çalışma yapılmaya başlanmıştır. Bunlardan biri de kaçak yayın izleyenlere karşı yaptırım hukuki yaptırımlar uygulanmasıdır. Sonuç olarak IP TV kullanan ve kullanımına aracılık edenlerin ciddi idari ve adli yaptırımlarla karşı karşıya kalması mümkündür. Esra Polat Tekin olarak bu yazımızda “kaçak maç yayını ve ıp tv maç izleme suçu ve cezası” “kaçak maç yayını”, “kaçak maç izle”, “IP TV maç izleme” gibi çok fazla yaşanılan bu durumları sizlere detaylıca aktaracağız.
IP TV Nedir ve Kaçak Yayın Kapsamı Nasıl Belirlenir?
IPTV (Internet Protocol Television), televizyon içeriklerinin internet protokolü üzerinden iletilmesini sağlayan bir yayın teknolojisidir. Bu sistemin yasal kullanımı, RTÜK lisansına sahip yayın sağlayıcılar aracılığıyla yapılır. Ancak lisanssız IPTV sistemleri, ücretli yayınlara ilişkin yayın haklarını ihlal ederek üçüncü kişilere haksız kazanç sağlamaktadır.
Bu çerçevede kaçak yayın:
- Yayın hakkı sahibi platformdan izinsiz olarak alınan,
- Şifreli ya da şifresiz şekilde sunulan,
- Telif hakkı sahibi şirketin izni olmaksızın çoğaltılıp aktarılan her türlü dijital yayın olarak tanımlanabilir.
Kaçak Maç İzlemek Suç Mu?
Kaçak maç veya IP TV izlemek bir diğer değişle korsan yayın izlemek Türk Ceza Kanunu’muzun 163. maddesi gereğince suç olarak nitelendirilir. İlgili maddede “Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin veya zilyedinin rızası olmadan yararlanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.” şeklindedir.
Yani kaçak maç izleme veya IP TV gibi korsan yayınlar izleme karşılıksız yararlanma suçuna vücut vermektedir. Bu suçtan dolayı asliye ceza mahkemesinde yargılama yapılacaktır. Kişinin cezai durumuna göre hakkında HAGB veya adli para cezası verilmesi gündeme gelecektir. Cezai sorumluluk ile hakları ihlal edilen yayın kuruluşları tarafından kişilere yönelik olarak hukuk davası yoluna gidilebilmektedir. Bu noktada teliften kaynaklı olarak tazminat ödenmesi istenebilir.
IP TV Yasal mı?
IP TV kullanmak TCK 163. madde gereğince suç oluşturması sebebi ile yasal değildir. Pek tabi legal olmayan bu tür uygulamaların kullanılması arkasından birtakım yaptırımları doğurmaktadır. Hem hukuki hem de cezai yaptırımları arkasında getirecek olan IP TV izleme suçu neticesinde zorlu süreçler ile karşı karşıya kalmanız mümkündür. Siber suçlarla mücadele ekiplerince tespit edilen kişiler, Hem Türk Ceza Kanunumuz kapsamında 6 aydan 2 yıla hapis cezası hem de Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında yüklü tazminatlar ile karşılaşacaklardır.
Kolay ve ucuz erişimi sebebi ile bir çok kişi tarafından yaptırımlar göz ardı edilerek kullanılmaya devam edilen IP TV ve benzeri kaçak ve yasadışı yayınların izlenmelerindeki artışlar sebebi ile son zamanlarda hem yayıncı kuruluşlar hem de spor kulüpleri tarafından bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmaya başlanılmıştır. Hakkınızda yürütülecek olan adli süreçler ve karşılaşabileceğiniz cezai yaptırımlar hakkında bu makalemizde detaylı bilgi edinebilirsiniz.
Kaçak Maç İzlemenin Cezası Ne Kadar?
IP TV kullanmanın ve kullanılmasına aracılık etmenin TCK 163. madde gereğince suç teşkil ettiğinden bahsetmiştik. Bu noktada kişi hakkında verilecek ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır. Burada genellikle kişi hakkında verilen hapis cezası adli para cezasına çevrilir. Genellikle günlüğü 100 TL’den hesaplanan adli para cezası neticesinde kişi 15.000 TL ile 60.000 TL arasında para cezasına çarptırılır. Bu cezanın en önemli etkilerinden birisi kişinin siciline etkisidir.
Kişinin IP TV kullanması neticesinde karşılaşacağı tek yaptırım bu değildir. Genellikle bu tür yasadışı yayın yapan kişiler tarafından satılan IP TV ücretleri belirli hesaplar kullanılmak suretiyle tahsil edilmektedir. Bu noktada hakkınızda dolandırıcılık ve sair suçlamalar ile de soruşturmalar yapılabilir. Ve neticede IP TV kullanma suçundan daha ağır cezalar ile karşılaşabilirsiniz.
Türk Ceza Kanunu madde 163 – Karşılıksız Yararlanma
“Bir hizmetten, sahibinin rızası olmaksızın ve bedel ödemeksizin faydalanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
Şifreli ya da ücretli yayınlara, hizmet sunucusunun rızası olmadan erişilmesi bu hüküm kapsamında değerlendirilebilir. IPTV ile kaçak maç izlenmesi bu maddeye konu olan “karşılıksız yararlanma” fiilini oluşturabilir.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) madde 71 ve 72 – Telif Hakkı İhlali
FSEK kapsamında, yayın hakkı sahibinin izni olmaksızın bir yayının temsil edilmesi, çoğaltılması, paylaşılması veya kamuya iletilmesi suç teşkil eder.
- FSEK m.71:İzinsiz yayın yapan kişi hakkında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülür.
- FSEK m.72: Yayınların korunması amacıyla geliştirilen teknolojik önlemleri etkisiz kılmak, yani şifre kırmak, erişim engellerini aşmak, ayrıca cezalandırılan bir eylemdir.
Kaldı ki, bu yayınları vatandaşlara satanlar, hesaplarına aldıkları ödemelerde hiçbir şekilde açıklama kısmına bir şey yazılmasını istememektedirler. Ancak bu hesap sahiplerinin herhangi bir terör örgütü ile iltisakı olması halinde, kaçak yayın izlemek için ödeme yapan vatandaşın terör örgütü finansmanlığı, destekleme veya mensupluğu gibi suçlarla da karşı karşıya kalabilecektir.
Kaçak Beinsports İzlersem Ne Olur?
Beinsports yasal bir yayın organıdır. Dijital mecralarda olsun veyahut anaakım medyada özellikle belli bir ücret karşılığı yayın yapan site ve kanalların, yayınlarının hukuka aykırı bir şekilde paylaşılması, menfaat sağlanması sonucunda bu kanal ve sitelerin telif haklarının ihlal edilmesi sonucunu doğurmaktadır. Son zamanlarda özellikle futbol ve benzeri sporlara ilişkin yayın haklarını elinde bulunduran firmalar tespit edilen kişiler hakkında maddi tazminat davaları açılmaktadır.
Firmalar tarafından yayın hakları için yüksek bedeller ödenmekte olup kaçak yayınlar sebebi ile Fikri ve Sınai Mülkiyet hakları ihlal edilmekte ve çok büyük zararlara uğramaktadırlar. Bu nedenle siber suçlarla mücadele ekipleri tarafından kaçak yayın izlediği veya izlenmesine aracılık ettiği tespit edilen kişilerin birkaç milyonluk maddi tazminat davaları ile karşılaşması mümkündür. Örneğin bir kaçak yayının 80-90 bin kişi tarafından izlendiği düşünüldüğünde ve kişi bazında yayın ücreti düşünüldüğünde, tespit edilen kişilerin yüklü miktarlarda tazminat ödemekle karşı karşıya kalacağı barizdir.
Yayın hakları sahiplerinin izni olmaksızın canlı maç yayını paylaşmak, dağıtmak veya buna aracılık etmek; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) m.71 vd. kapsamında suçtur. İçerik/yer sağlayıcılar 5651 uyarınca erişim engeli ve idari yaptırımlar uygulanır.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 72. Maddede bu hususa ilişkin düzenleme şöyledir;
“Bu Kanunda yer alan hakların korunması amacıyla eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanımının kontrolünü sağlamak üzere erişim kontrolü veya şifreleme gibi koruma yöntemi ya da çoğaltım kontrol mekanizması uygulamalarıyla sağlanan etkili teknolojik önlemleri etkisiz kılmaya yönelik;
Ürün ve araçları imal veya ithal eden, dağıtan, satan, kiraya veren veya ticari amaçla elinde bulunduranlar,
Ürün ve araçların reklam, pazarlama, tasarım veya uygulama hizmetlerini sunanlar, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.”